26 WETENSCHAPPELUK BIJBLAD. 



met veel grooter zorg en nauwkeurigheid te onderzoeken dan dit vroeger mo- 

 gelijk was. Hij stelde zich daarbij vooral ten doel om het te vergelijken met 

 dat wat de elektrische vonk geeft in dampkringlucht of in een der bestand- 

 deelen van deze , voor zoover het aan die gassen alleen en niet aan de elec- 

 troden kan worden toegeschreven. Tot nog toe had men tusschen beide orden 

 van spectra weinig overeenkomst gevonden , en dit was voor de theorie van 

 het noorderlicht van groot belang. Volgens de eenige theorie daarvan toch , 

 welke dien naam wezenlijk mag geacht worden te verdienen, werd het noor- 

 derlicht teweeg gebragt door elektrische ontladingen in den dampkring en 

 moest dus zijn spectrum overeenkomen met dat , hetwelk onder overeenkomstige 

 omstandigheden door ontladingen in Geislersche buizen wordt opgeleverd. 

 Het "onder overeenkomstige omstandigheden" mag hier van groot belang 

 worden geacht, daar het bekend is dat de spectra van dezelfde stof onder- 

 ling zeer kunnen verschillen , als die stof licht geeft onder verschillende om- 

 standigheden , b, V. bij verschillende temperatuur. V^andaar dat Vogel , toen 

 hij de bijzonderheden van het noorderlicht-spectrum door herhaalde waarne- 

 mingen had vastgesteld, nogmaals die van zuurstof, stikstof en gewone damp- 

 kringlucht in Geislersche buizen onderzocht, terwijl het lichten daarin werd 

 voortgebracht bij eene temperatuur, die slechts even daartoe toereikend was. 

 Wij kunnen hem hier niet volgen in de vergelijking , welke hij geeft van 

 de heldere strepen in deze spectra met die in dat van het Noorderlicht. In 

 't algemeen blijkt het daaruit , dat tusschen die beide , in plaats en sterkte , 

 een veel grootere overeenkomst bestaat , dan men tot nog toe meende. Een 

 groot deel der strepen in het laatste zijn diensvolgens met die in de eerste als 

 overeenkomstig te beschouwen. Dat deze overeenkomst geene identiteit mag 

 worden genoemd , kan geen verwondering baren , als men in aanmerking neemt 

 hoe moeielijk , ja onmogelijk het is , om in Geislersche buizen alle bijzonder- 

 heden van drukking en temperatuur weer te geven , welke bij het noorder- 

 licht noodzakelijk voorhanden zijn. Slechts een der helderste strepen in het 

 noorderlichtspectrum vindt geene overeenkomstige in die van dampkringlucht , 

 en deze kan , voor zoover wij weten , alleen in dat van ijzer worden gevonden. 

 Alvorens hieruit te mogen besluiten dat ijzerdampen bij het noorderlicht mede- 

 werken , zal eerst de mogelijkheid moeten worden aangetoond , om door ver- 

 anderde drukking en temperatuur van de talrijke strepen in het ijzerspectrum 

 alleen deze , of althans deze voornamelijk , te voorschijn te brengen. {Berichte 

 der Königl. Sachs. GeseUsch. 1874 en -daaruit Naturforscher V. S. 2). 



LN. 



