WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 35 



het verwarmen van den ballon , dan bewijst spoedig eene violette kleuring 

 van dien damp ten duidelijkste het ontstaan der dissociatie. Laat men den 

 ballon verkoelen , dan verdwijnt de violette kleuring langzamerhand , ten blijke 

 dat het iodium en het metaal zich weder met elkaar verbinden , en de nu 

 kleurloos geworden damp condenseert zich tegen den wand des ballons tot een 

 bruine vloeistof, die bij verdere verkoeling in fraai gele kristallen vast wordt. 

 Enkele kleine kristallen van rood iodkwik , in den ballon en door schudden 

 met de gele kristallen in innige aanraking gebracht , doen deze laatste bijna 

 plotseling weder rood worden. ln. 



ProefnemiDgen met ijs. Dat het vriespunt van water door samenpersing 

 daarvan wordt verlaagd , en dat dus ijs bij eene temperatuur beneden 0° vloei- 

 baar kan worden gemaakt door drukking , om zoodra deze ophoudt weder vast 

 te worden, is sedert lang bekend, even als het gebruik, dat men van dit 

 feit heeft gemaakt bij de verklaring der "hervriezing ," van de gletscherbe- 

 weging enz. De proeven van tyndall, welke daardoor aan ijsblokken aller- 

 lei merkwaardige vervormingen deed ondergaan , zijn in den laatsten tijd 

 gevolgd door die van Bottomley {Nature Jan. 4. 1872), die minstens even 

 opmerkelijk zijn. Het volgende is daarvan eene korte beschrijving. 



Een stuk ijs , ter grootte van een appel , werd op een stuk metaalgaas 

 gelegd, dat aan den omtrek door een metaalring ondersteund werd. Het ijs- 

 stuk werd met een plankje bedekt en daarop een gewicht van omstreeks 6 

 kilogr, geplaatst. Dit alles geschiedde bij eene temperatuur der omgeving van 

 15" C. Spoedig zag men het ijs door de mazen van het gaas dringen , en 

 toen men , het ijs op het gaas van tijd tot tijd vernieuwende , de proef 

 gedurende 8 uren had voortgezet , had zich een aanzienlijke ijsmassa onder 

 het gaas opgehoopt, die met het daar nog boven aanwezige één vast li- 

 chaam uitmaakte. 



Een metaaldraad van 0,18 millim. middellijn werd aan de uiteinden zamen- 

 geknoopt tot eene lis en deze over een ijsblok gehangen , dat op geringen 

 afstand van den draad ter weerszijde op een houtblok rustte. De draad werd 

 van onderen bezwaard met een gewicht van omstreeks 1 kilogr. Hij sneed nu 

 van boven af door het ijs heen , en viel spoedig met het gewicht naar be- 

 neden. Maar het ijs bleef daardoor geheel onverdeeld niet alleen ; maar toen 

 men met een mes of ook met een beitel dit trachtte te klieven , vertoonde het op de 

 plaatsen waar de draad door heen gegaan was , volstrekt geen minderen za- 

 menhang, dan op eenige andere. Deze proef werd met geheel hetzelfde ge- 

 volg met dikkere draden herhaald. Een draad van 0,62 millim. middellijn 



