66 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



telling van de vóór hem gebruikelijke middelen om het verschijnsel te de- 

 monstreeren , het magnetiseren van een dun staal-staafje door den inductie- 

 stroom vergeet, dat reeds door matteucci tot dit doel was gebezigd. Ook 

 dit laat evenwel de vraag aangaande het bestaan en de intensiteits-verhouding 

 der beide opvolgende stroomen geheel onbeslist en moet dus achterstaan bij 

 het door chautard aangewezen demonstratie middel. 



Blijkbaar kent deze evenwel ook een ander hulpmiddel niet, dat veroorlooft 

 om bij alle proeven in Geislersche buizen aangaande de richting en dus aan- 

 gaande het al of niet bestaan van afwisselingen met volkomen zekerheid te 

 beslissen. Daartoe is niets dienstiger dan een elektromagneet , zoo als die 

 gebruikt wordt voor diamagnetische proefnemingen. Plaatst men een gewone 

 Geislersche buis in aequatoriale richting op het tafeltje van dezen , zóódat 

 een deel daarvan tusschen de poolstukken ligt , en leidt men de ontladingen 

 van een RUUMKOUFF-apparaat door de buis, dan ziet men, zoodra de elek- 

 tromagneet in werking gebracht wordt, al naar de richting van den stroom 

 met betrekking tot de ligging der polen, het lichtverschijnsel, in dat deel der 

 buis dat dicht bij de pooleinden is geplaatst, naar boven of naar beneden ge- 

 drukt worden en zich daar ophoopen. Zijn het afwisselende stroomen, zooals 

 bij het hier besproken verschijnsel , die door de buis gaan , dan verdeelt zich 

 de lichtzuil in twee duidelijk van elkaar afgescheiden helften. ln. 



Invloed van de spanning aan de oppervlakte eener vloeistof op den stand 

 van een daarin gedompelden areometer. — Deze invloed, welke reeds vroe- 

 ger door langberg {Pogendorff's Annalen, CVI S. 299) theoretisch was 

 aangewezen, is thans door duclaux (Journal de physique^ lp. 197) ook 

 door proefnemingen nagegaan. De voornaamste daarvan zijn de volgende: 



Wanneer men in zuiver water, dat in een met zorg gereinigd vat is ge- 

 goten , een vochtweger dompelt , die mede vooraf afgespoeld is , zoodat hij 

 door het water volkomen wordt bevochtigd , en , na den stand van het werk- 

 tuig nauwkeurig te hebben afgelezen , een druppel zwavelaether in het water 

 laat vallen , dan ziet men den vochtweger merkelijk rijzen. Hetzelfde is het 

 geval, wanneer men slechts een weinig damp van dezelfde vloeistof over de 

 oppervlakte van het water uitgiet, en zelfs wanneer men een bijna onmerk- 

 baar klein stukje harde zeep in het water laat vallen. 



Andere vloeistoffen , zooals alkohol , vlugtige olieën en verschillende aether- 

 soorten, vertoonen met de zeep het verschijnsel even sterk en duidelijk. Bij 

 deze en bij water is de uitwerking van olie vooral zeer in 't oog vallend. 

 Wanneer men een uiterst kleinen druppel van eene of andere vette olie tus- 



