74 WETENSCHAPPELIJK BTJBLA.P. 



3". Bij het toenemen dier helderheid wordt het spectrum der vonken al 

 meer en meer onafgebroken. In het eerst worden de kenmerkende strepen van 

 het omringende gas bij toenemende verdichting al duidelijker en sterker , maar 

 de lichtsterkte van het onafgebroken spectrum neemt in nog sterkere verhou- 

 ding toe , zoodat de eerste tegen het laatste , bij een drukking van omstreeks 

 40 dampkringen , geheel en al onmerkbaar worden. Hetzelfde is 't geval met 

 de strepen door het metaal der elektroden in 't spectrum teweeggebracht ; 

 deze zijn evenwel nog zichtbaar , als die van het gas reeds verdwenen zijn , en 

 bij de sterkste drukking zijn ze nog niet geheel uitgewischt. 



LN. 



Verandering der toonhoogte bij zwevingen of stooten. — Deze worden, 

 zoo als bekend is , in alle leerboeken beschreven als periodische veranderingen 

 in de intensiteit van den toon , die door samenklinking van twee , weinig in 

 hoogte van elkaar verschillende tonen ontstaat. Ook helmholtz, in zijn 

 classiek werk: die Lehre von den Tonempfindungen ^ Ie en % druk, geeft 

 geene andere definitie dan deze, en eerst in den derden druk zegt hij dat 

 bij de zwevingen ook eene kleine schommeling in de toonhoogte wordt waar- 

 genomen, en voegt daarbij dat dit feit hem was medegedeeld door den Heer 

 GUÉROULT. Sedley taylor {PhüosopMcal magazine XLIV p. 56) doet op- 

 merken dat hetzelfde reeds in 1857 door Prof. de morgan , in eene verhan- 

 deling, medegedeeld aan de Cambridge philosophical society, was bekend- 

 gemaakt. Vervolgens toont hij door constructie en daarop gegronde algebraï- 

 sche ontwikkeling, het volgende aan. 



1*^. Wanneer de samenklinkende tonen van volmaakt dezelfde intensiteit 

 zijn , dan kan er geene andere variatie dan die van intensiteit , in den voort- 

 gebrachten toon ontstaan. Voor dit geval is dus de gewone definitie van de 

 stooten of zwevingen geheel juist. 



2". Wanneer beide tonen in sterkte verschillen en wel zóó dat de laagste 

 der beide de zwakste is , dan zal er tegelijk met de afwisseling in intensi- 

 teit ook eene afwisseling in toonhoogte van den voortgebi'achten toon plaats 

 moeten hebben. Als deze zijne grootste intensiteit heeft, dan ligt zijne hoogte 

 tusschen die der voortbrengende tonen in , en bij het intensiteits-minimum 

 wordt hij hooger dan de hoogste dier beide. 



3". Eene dergelijke dubbele afwisseling vindt plaats, als de laagste der 

 beide tonen de sterkste is. Dan is even als in het vorige geval de voortge- 

 brachte toon bij zijn maximum tusschen de beide voortbrengende in gelegen; 

 maar bij zijn minimum is hij nu lager dan de laagste van beide. 



