BIJDKAGE TOT DE GESCHIEDENIS DER HAGELTHEORIEN. ó 



duiven- en kippeneieren (musschenbroek , te Utreclit). In 1703 viel 

 er hagel , die de grootte had van een vuist , ja , uit Konstantinopel 

 wordt bericht, dat daar hagelkorrels gevallen zijn van 2 pond. Dat 

 men hier soms zeer overdreven heeft , blijkt uit de mededeeling , dat 

 er wel eens stukken ijs uit de lucht gevallen zijn ter grootte van een 

 olifant. Ook vindt men medegedeeld , dat er in 1802 bij een hagel- 

 bui een stuk ijs viel van 3 voet lengte, 3 voet breedte en 2 voet 

 hoogte. Acht man konden het niet optillen; het werd geschat op 11 

 centenaars. Bij diezelfde bui zou er een hagelklomp gevallen zijn, die 

 de grootte zou gehad hebben van een middelmatig reiskoffer. Dat er 

 echter dikwijls hagelkorrels vallen als een kippenei, staat vast; nog 

 verleden jaar in het begin van Augustus had dit plaats in het Elbe- 

 dal , nabij de Boheemsche grenzen. 



Dat zulke stukken ijs groote verwoestingen aanrichten, spreekt van 

 zelf. Maar toch staat men ér verbaasd over, dat ze nog niet meer 

 schade veroorzaken, dat niet menschen en dieren, die door zulke ha- 

 gelsteenen getroffen worden , onmiddellijk sterven. Dit feit heeft eene 

 dubbele oorzaak. Vooreerst schijnt de wolk, waarin die stukken ijs 

 ontstaan , zich niet hoog boven de aarde te verheffen. Wel zijn de op- 

 gaven zeer verschillend; zoo vind ik voor de grootste opgave 13500 

 voet en voor de kleinste een paar honderd voeten. Maar in het alge- 

 meen hangen de hagelbuien laag. Ten anderen weegt zulk een stuk 

 ijs niet zóó veel , als men op het eerste gezicht zou denken ; het soor- 

 lijk gewicht is veel geringer dan dat van compact ijs. 



De gedaante der hagelsteenen is zeer verschillend. Men kan ze ge- 

 voegelijk tot drie soorten brengen. Tot de eerste soort behooren dan 

 de meer of minder bolvormige , die nog weer zeer onderscheiden zijn. 

 Slechts zelden zijn deze steenen klein en doorschijnend , meermalen 

 zeer groot, en ruw aan de buitenzijde. Hiertoe moet men ook brengen 

 de agglomeraties of samenhoopingen van kleinere korrels , die soms 

 zeer groot kunnen worden. Tot de tweede soort kan men de meer of 

 minder pyramide-vormige steenen brengen, die ook wel peervormig 

 genoemd worden; zij zijn weinig doorschijnend. Tot de derde soort 

 worden gebracht (door arago) de bolronde , geheel doorschijnende kor- 

 rels, die echter zeer zelden in deze streken voorkomen. 



Na het een en ander over de hagelsteenen te hebben medegedeeld, 

 willen wij eenige waarnemingen omtrent het voorkomen der hagel- 

 buien vermelden. 



1» 



