BIJDRAGE TOT DE GESCHIEDENIS DER HAGELTHEORIEN. 5 



wolken in alle richtingen bewegen. Somtijds bespeurt men een rol- 

 lende beweging in de wolkenmassa; de onderste randen zijn dikwijls 

 als franjes uitgetand. Na de bui is de lucht aanmerkelijk afgekoeld. 

 Tegelijk met den hagel valt er dikwijls sneeuw en regen. Maar zelden 

 valt er hagel, wanneer de regen eenigen tijd heeft aangehouden. 



Somtijds gaan de hagelbuien vergezeld van een niet minder merk- 

 waardig verschijnsel, namelijk van een waterhoos. Verder hebben sommige 

 waarnemers een sterk geluid vernomen , dat aan het vallen der hagel- 

 steenen voorafging, en dat door sommigen vergeleken wordt bij het 

 naderen van eene afdeeling zware ruiterij , door anderen bij het schud- 

 den van een zak met noten. De berichten aangaande dit geluid loo- 

 pen echter zeer uiteen. 



Nog andere meer speciale waarnemingen bespreken wij , als wij de 

 theoriën der waarnemers behandelen. 



De voornaamste vragen, die zich aanstonds aan onzen geest opdrin- 

 gen , zijn zeker deze : 1° Welke is de oorzaak van de koude , die juist 

 in het warmste jaargetijde zulke enorme massa's ijs kan vormen? 

 2° Het ontstaan der koude buiten rekening latende , hoe verklaart men 

 dan de verschillende vormen en de structuur der hagelsteenen ? 3» Hoe 

 is het mogelijk , dat die steenen eene grootte bereiken veel grooter 

 dan de grootste regendroppels? 



Het zijn dan ook voornamelijk deze vragen geweest, waarmede de 

 natuurkundigen en meteorologen zich hebben bezig gehouden. De een 

 bestudeerde meer de ééne , de andere eene andere vraag. Ik wil hier eerst 

 de meeningen van enkele philosofen der oudheid mededeelen , om daarna 

 de theoriën te behandelen , die zich een zekeren naam verworven heb- 

 ben, lettende daarbij minder op de tijdsorde dan op het beginsel, dat 

 aan die theoriën ten grondslag ligt. 



Zonder mij bezig te houden met verklaringen als deze : "De hagelkor- 

 rels zijn de door het vallen afgeronde stukjes van bevroren wolken, 

 die uiteen zgn gesprongen ," deel ik u aanstonds het gevoelen mede 

 van ANAXAGORAS (500 V. Ch.). Volgens hem dringt de warme lucht- 

 stroom , die van de aarde opstijgt , de wolken naar boven , tot zij in 

 zulk een koude streek komen, dat er bevriezing plaats heeft. De kor- 

 rels vallen dus van eene groote hoogte. 



Aristoteles heeft deze meening zóó vernuftig weerlegd , dat ik mij 

 niet onthouden kan zyne eigene woorden hier te laten volgen: 



