HET NIEUWE STELSEL VAN GASVERLICHTING. 17 



van steenkolen en bestaat uit een mengsel van zwaar en licht kool- 

 waterstofgas , kooloxyde , waterstof, stikstof, vloeibare koolwaterstoffen , 

 zwavelkoolstof, zwavelwaterstof, ammoniak, koolzuur, zwavelig zuur, 

 waterdamp en geringe hoeveelheden cyaan en chloorwaterstof '. 



Zuivere waterstof verbrandt aan de lucht met eene vlam , die veel 

 warmte doch weinig licht geeft. Het lichtgevend vermogen der waterstof 

 stijgt intusschen aanzienlijk , als zg aan koolstof gebonden is. In beide 

 gevallen brandt het gas ten koste eener zekere hoeveelheid zuurstof, 

 die tot een bedrag van circa 21",, in de dampkringslucht voorkomt. 

 Het product der verbranding van waterstof is water; van koolwater- 

 stof, behalve water, koolzuur en kooloxjde. Deze beide laatste gassen 

 zijn in onvermengden staat vergiftig. 



Het gewone lichtgas onttrekt dus op plaatsen , waar het brandt , 

 een gedeelte zuurstof aan de ademhaling ; die verbranding is ten opzichte 

 der koolstof onvolledig. Van daar het zoogenaamde aanslaan van voor- 

 werpen in de nabijheid der gasvlam. 



Laat ons hier even herinneren, dat de zuurstof in 1774 het eerst 

 door PRiESTLEY in Engeland en door scheele in Zweden werd bereid, 

 terwijl aan murdoch de eer toekomt van in 1792 proeven te hebben 

 genomen om koolwaterstofgas aan te wenden tot verlichting -. Talrijke 

 pogingen zijn in het werk gesteld om zuivere zuurstof aan te wenden 

 tot het voeden der gasvlam. Deze pogingen stieten echter in het 

 eind steeds af op den hoogen prijs der zuurstof, totdat de Heeren 

 tessié du motay en marechal eene goedkoope bereidingswijze van dit 

 gas in toepassing brachten. 



Deze berust op het beginsel, dat mangaanzure soda (iVa^ üin^ O") bij 

 de roode gloeihitte door waterdamp wordt omgezet in mangaanoxyd , 

 natrium-hydroxyl en vrij wordende zuurstof: 



Na^ Mn'- O"" + H^ O = Mn^ 0^ + 2 {Na H O) + O*. 



Bij dezelfde temperatuur wordt het mengsel van natrium-hydroxyl 

 en mangaanoxyd weder tot mangaanzure soda teruggebracht , door de 



' De meeste dezer bestanddeelen verminderea het lichtgevend vermogen der verschil- 

 lende koolwaterstoffen en behooren zooveel mogelijk te worden verwijderd. Dit geldt voor- 

 namelijk voor ammoniak, koolzuur en zwavel verbindingen. 



2 Reeds ongeveer dertig jaar geleden heeft Gt?RNEY (ook een Engclschmau) ten behoeve 

 der kustverlichting met goed gevolg zuurstof gebezigd, om met de olievlam een zeer 

 intensief licht voort te brengen. 



2 



