TWEE BELEEFDHEIDSBEZOEKEN VAN DEN BLIKSEM. 27 



spreekt van het "aantrekken" des bliksems door een afleider, en een 



vijfde maar wie kan een catalogus leveren van de verschillende 



vormen, waarin zich de menschelijke waanwijsheid hult? Iedereen, die 

 er belang in stelt , zal zich uit zijne omgeving nog een aantal dergelijke 

 staaltjes van zoogenaamde bedenkingen kunnen verzamelen. 



Wat zal men er op antwoorden? Bewijzen aan te voeren voor het 

 nut dat een afleider hebben moet , door redeneering , is , ik zeide het 

 reeds twintig jaren geleden en herhaal het hier "onnoodig tegenover 

 hem , die met de leer der elektriciteit vertrouwd is , ondoenlijk tegenover 

 hen , die met dit deel der natuurkunde niet , of slechts oppervlakkig 

 bekend zyn". Redeneeringen helpen niet in dit laatste geval, feiten 

 alleen kunnen iets afdoen. Daarom verdient elk voorval , waarbij de 

 goede werking van een afleider overtuigend is gebleken , te worden 

 opgeteekend en bekend gemaakt in zoo ruimen kring als dit slechts 

 mogelijk is , en acht ik het niet overbodig hier de aandacht te vestigen 

 op de werking van eenen afleider hier te Haarlem in de laatste jaren , 

 niettegenstaande het voornaamste daarvan voor korten tijd reeds m 

 de Haarlemsche courant kortelijk is vermeld. 



Voor eenige jaren zijn de drie hoogste kerktorens in deze stad van 

 afleiders voorzien. Daartoe behoort in de eerste plaats die van de 

 groote kerk. In elk volgend jaar werden en worden die afleiders be- 

 proefd op eene wijze , die wel niet als in alle opzichten afdoende kan 

 worden beschouwd , maar die toch toereikend is om de zekerheid te 

 geven dat er van de spits tot aan den grond een onafgebroken geleiding 

 bestaat. Voor de geleiding in den grond verlaat men zich op de be- 

 zichtiging van de daarin aanwezige plaat en stang. Zulk eene beproe- 

 vingsmethode heeft het voordeel van gemakkelijke uitvoerbaarheid , 

 zonder meetwerktuigen voor den galvanischen stroom , die tot die be- 

 proeving wordt gebezigd , en zonder groote kennis van de eigenschappen 

 van dien stroom bij hem, die haar verricht. In de meeste gevallen 

 verdient ze dus aanbeveling. Een door gutta-percha geïsoleerde of anders 

 op geschikte wijze overigens van den afleider verwijderd gehouden 

 geleiddraad wordt daartoe met het boveneind des afleiders verbonden 

 en tot beneden in de kerk gevoerd. Een andere geleiddraad wordt in 

 aanraking gebracht met het ondereind des afleiders. Ziet men nu dat 

 de stroom van eenige Bunsen-elementen zonder merkbare verhindering 

 door die geleiddraden en den afleider gaat — men herkent dit gemak- 

 kelgk , b.v. door het gloeijen van een dunnen metaaldraad , die in de 



