100 EENE NIEUWE VERKLARING VAN HET NOORDERLICHT? 



nith; alsdan vertoont zich het geheel als een reusachtige verlichte 

 koepel , of eene tent met voorhangsel van vlammende draperiën ; van 

 oost tot west loopt door het zenith een halve cirkel van purperrood 

 licht, die somtijds eindelijk nog door de uit het noorden opschietende 

 stralen overschreden wordt. Dikwijls, ofschoon niet altijd, vormen ge- 

 durende de schoonste ontwikkeling de nabij het zenith samenkomende 

 stralen eene eigenaardige krans- of slangvormige figuur , de zoogenaamde 

 kroon , die onbewegelijk blijft staan , te midden van het vlammen en 

 sidderen der bogen en stralen , en soms een helderen glans achterlaat , 

 als reeds het overige verdooft. De stralen en bogen zijn eerst rooskleurig , 

 en dan vuur- en purperrood , sommigen hebben groene en vooral gele 

 gedeelten opgemerkt tusschen de kroon en den witachtig lichtenden 

 noordwestelijken boog , in welken enkelen ook blauw licht hebben ge- 

 zien. In verband daarmede wordt het donkere segment als violetkleu- 

 rig beschouwd door onzen schrijver, die voorts nog aan segment en 

 boog eene beweging naar en over het noorden wil toekennen. De tijd 

 van het verschynsel valt voor onze streken vooral in den avond , ter- 

 wijl na middernacht zelden een noorderlicht gezien wordt. 



Vooral in de laatstgenoemde punten draagt de beschrijving van het 

 verschijnsel door dr. W. onmiskenbare blijken van zekere voorliefde 

 voor zulke bijzonderheden, welke 't best overeenstemmen met hetgeen 

 er nieuw is in de verklaring, die hij vervolgens van het noorderlicht 

 geeft. Die verklaring bespreken wij straks ; vooraf echter zullen wij , 

 in aansluiting aan het gezegde in den aanvang dezes , eenige der meest 

 gegronde bezwaren opnoemen , die onze schrijver later tegen de elek- 

 trische en magnetische theoriën van het noorderlicht aanvoert. 



Zijne bedenkingen tegen de theorie der elektriciteits-uitstroomingen 

 aan de (magnetische) polen zijn voornamelijk : 



1". Men weet door de ervaring, dat het scheepsijzer , getroffen door 

 elektrische ontladingen, daardoor magnetisch wordt, terwijl het kom- 

 pas voor altoos zijne bruikbaarheid verliest. Dit zelfde zou moéten 

 bewerkt worden door de bedoelde elektrische uitstroomingen, die on- 

 getwijfeld vrij hevig zouden kunnen zyn. Bij schepen echter , die de 

 magnetische noordpool inderdaad hebben bereikt, nam men niets der- 

 gelijks waar. Wél stond de magneetnaald loodrecht op den horizon , 

 en was zij dus voor het oogenblik onbruikbaar, doch daarna deed zij 

 hare diensten weder als altoos te voren. 



2" Elektrische ladingen, die uitstroomen in de ruimte, vertoonen 



