EENE NIEUWE VERKLARING VAN HET NOORDERLICHT? 105 



doet terugkaatsen door het poolijs , blijven van toepassing een paar 

 opmerkingen , die onze schrijver maakt aan het slot van zijn opstel. De 

 eene betreft het in de laatste jaren vrij wel uitgemaakte verband tus- 

 schen de veelvuldigheid der noorderlichten , en het periodiek veranderende 

 aantal der zonnevlekken. Terecht wordt opgemerkt, dat eene theorie 

 als de bovenbedoelde zeer goed strookt met het genoemde verband; 

 immers gaat met vermeerdering der zonnevlekken in het algemeen af- 

 neming der wartnte op aarde en daardoor vermeerdering van het poolijs 

 gepaard , en dit strekt wederom tot vermeerdering der noorderlichten. 

 Eene andere opmerking geldt de zeldzaamheid , en de meer melkwitte 

 kleur der zomer-noorderlichten. Daar 's zomers de zon in den nacht 

 minder diep onder den horizon staat, zou alsdan tot voortbrenging 

 van een gelijk effect , namelijk een noorderlicht , het weerkaatsende ijs 

 zich meer noordelijk moeten bevinden, zoodat de grootere zeldzaam- 

 heid, en het gewyzigde voorkomen der noorderlichten in dat jaarge- 

 tijde de aanduiding zou zijn van eene opene poolzee. Daar echter de 

 bedoelde theorie toch de mogelijkheid eischt van zomer-noorderlicht , be- 

 roept de schrijver zich op waargenomene voorbeelden daarvan, en in 

 een afzonderlijk naschrift noemt hij er enkele die in den laatsten zomer 

 gezien zijn. De tegenwerping, dat men volgens zijne verklaring ook soms 

 noorder- en zuiderlicht tegelijk zou moeten zien , beantwoordt hij met 

 de opmerking, dat zulks slechts tijdens de nachteveningen, en alleen 

 onder den aequator zou kunnen plaats hebben , alwaar echter daartoe , 

 blijkens de ervaring , de afstand van de polen te groot is. 



De theorie van Dr. W. , zooals zij tot dusver in het bovenstaande 

 is weergegeven , is intusschen niets minder dan nieuw ; integendeel is 

 zij ouder dan de elektrische en magnetische theoriën en derhalve, 

 indien men de verbrandings-theorien uitzondert, zelfs de oudste van 

 allen. Want de verklaring door middel van zonlicht, poolijs en damp- 

 kringslucht is juist dezelfde , die reeds is voorgesteld door descartes , 

 BURMANN , SPIDBERG en anderen , en tot welke later ook kapitein ross 

 wederom is teruggekomen. Wij hebben echter de theorie van Dr, W. 

 nog niet in haar geheel teruggegeven, daar ons nog juist de ver- 

 melding rest van datgene , wat in die verklaring als geheel nieuw 

 moet worden beschouwd. Dit is namelijk de onderstelling, niet slechts 

 van eene bloote terugkaatsing door het poolijs , maar tevens van eene 

 daarmede gepaard gaande breking en prismatische kleuren verspreiding 

 Daardoor zou steeds het verschijnsel de kleuren van het zonnespectrum 



