EENE NIEUWE VERKLARING VAN HET NOORDERLICFIT ? 107 



zonnestralen en den waarnemer gelegen is, en wel bepaaldelijk aan de 

 door HOWARD alzoo genoemde vederwolken (ctrri) , en de zoogenaamde 

 laag-vederwolken {cirro-stratus) , die naar veler meening hoogst waar- 

 schijnlijk slechts uit fijne ijsnaaldjes bestaan. Deze ijsnaaldjes, ook bij- 

 zonder in den dampkring der poolzee veel aanwezig, hebben een sterk 

 terugkaatscnd vermogen , en zijn daarom ook reeds vroeger als de 

 oorzaak der terugkaatsing beschouwd, en door iiupsch , triewalu, 

 DOBBi en SAViOLi voorgeslagen tot wijziging der optische theorie van 

 DESCARTES en de overigen. Men had alstoen tegen deze verklaring zoo 

 goed als géén ander bezwaar, dan dat der onwaarschijnlijkheid van op 

 zoo groote hoogten aanwezige ijsdeeltjes. 



Thans echter is het door de onderzoekingen van kamtz en anderen 

 vrij zeker, dat juist de laagsgewijze zwevende vederwolken eene zeer 

 groote hoogte (tot 6 a 8000 meters) bereiken , en nimmer laag drij- 

 ven. Indien men nu bedenkt , dat des nachts het zonlicht rakende langs 

 de aarde strijkt boven plaatsen , die hoogstens ruim 20" aan de andere 

 zijde der pool , en dus hoogstens 60' beneden onzen noorder-horizon , 

 doch in den tijd der talrijkste noorderlichten gemiddeld slechts 40° daar- 

 onder liggen , — dan blijkt , en is het ook erkend , dat er bij meerma- 

 lige zeer schuine op- en neêrwaartsche weerkaatsing van laag tot laag , 

 geen bezwaar bestaat of het licht zal ons kunnen bereiken, en ook 

 met behoud dier sterkte , welke het noorderlicht onder gunstige om- 

 standigheden somtijds vertoont. 



De laag-vederwolken zijn gelijk men weet door terugkaatsing even- 

 zeer de oorzaak van het avondrood , welks purperen tint men schynt toe te 

 schrijven aan de eigenschap van de ijsnaaldjes dezer wolken , om de 

 roode stralen het meest terug te kaatsen , en waarin men zoo algemeen 

 de overeenkomst met het noorderlicht heeft opgemerkt. Dit laatste zou 

 alzoo van het avond- en morgenrood slechts verschillen in den tijd der 

 verschijning, en door het veelvoudige der ondervondene weerkaatsin- 

 gen ; het zou de voortzetting zijn van het avond- , of wel de voorlooper 

 van het morgenrood , en gelijk meer is geschied , ten slotte den naam 

 rechtvaardigen , door gassendi het eerst aan het verschijnsel gegeven : 

 dien van aurora borealis. 



Wat nu den helderlichten boog betreft , deze vertoont door gedaante , 

 en eenigszins door kleur , zekere afwijking , en wordt wellicht ten deele 

 veroorzaakt door zeker perspectivisch effect , misschien ook door zulke 

 stralen , welke eerst schuin opvallende op de aarde , in de eerste plaats 



