EENE NIEUWE VERKLARING VAN HET NOORDERLICHT ? Hl 



5*^ Dat het noorderlicht van den dampkring moet afhangen, wordt 

 onder anderen daardoor bewezen , dat het dikwijls een geruimen tijd 

 op dezelfde plaats ten opzichte van den horizon blijft staan , en der- 

 halve aan de draaiende beweging der aarde deelneemt. 



6*^ Men vindt geene enkele nauwkeurige vermelding of beschrijving 

 van een noorderlicht, waaruit niet duidelijk de beslissende invloed 

 zichtbaar is , dien de wolken en de dampkrings-toestand uitoefenen , 

 op het ontstaan , voorkomen en verdwijnen van het v^orschijnsel. Gedurig 

 vindt men óf de cimis-woïken vermeld , drijvende in roode verlich- 

 ting, óf de cirro-stratus , die men als banken aan den horizon ziet, 

 en die hooger geplaatst , het licht of naar beneden weerkaatsen , of 

 het doorlaten gelijk een gazen sluier. Indien voorts de hemel betrekt, 

 eindigt gewoonlijk het verschijnsel. De zichtbare, langzaam voortgaande 

 beweging van het noorderlicht kan een gevolg zijn der werking op 

 de wolkenlagen van (vrij regelmatig noordelijke?) winden in hoo- 

 gere deelen des dampkrings. Hiermede stemmen ook overeen de tal- 

 rijke voorbeelden van noorderlichten , die niet overal gelijktijdig ge- 

 zien zgn. De cirro-stratus-wolken , die men weet , dat in lagen op 

 soms groote , maar niet standvastige hoogte , in zeer groote , meest 

 horizontale uitgebreidheid voorkomen, worden als standvastige begelei- 

 ders van het noorderlicht o. a. genoemd door richardson , lottin en 

 MCNCKE. Zij doen zich voor als bedekking van den hemel met een 

 melkwit gaas , of wel als nabij den horizon samenloopende streepen , 

 die hooger evenwijdig zijn, en van noord naar zuid of nagenoeg 

 loodrecht op die richting loopen. Gedurende en na het noorderlicht 

 ziet men tevens dikwijls eenige (nog hooger staande) vederwolkjes 

 nabij 't toppunt (zouden dezen wellicht het verschijnsel der "kroon" 

 bewerken?). 



7' De samenhang van het noorderlicht met de c2Vr?<s-wolkensoorten 

 wordt ook uitdrukkelijk erkend door von humboldt , die de laatstge- 

 noemden echter als gevolg, en niet als oorzaak beschouwt, tenge- 

 volge zijner "magnetische theorie". Hij zegt, dat de wolken zich dik- 

 wijls reeds bij dag op de eigenaardige wijze der noorderlichts-stralen 

 rangschikten, en ook dan reeds op de magneetnaald werkten, terwijl 

 men ook vaak des morgens na een groot noorderlicht in de wolken- 

 strepen dezelfde gedaante zag, die des nachts lichtbogen waren ge- 

 weest. V. H. zag dit verschijnsel der wolkenstrepen bij dag zoowel in 

 de Andes-keten , als in noordelijk Azië , en beschouwt het als eene 



