112 EENE NIEUWE VERKLARING VAN HET NOORDERLICHT? 



algemeene , wijdverbreide natuurwerking. Verder bevestigt hij de on- 

 afhankelijkheid des noorderlichts van plaatselijke invloeden, zoodat 

 bijvoorbeeld von wrangel den glans verminderen zag, zoodra hij bij 

 Nischne-Kolymsk zich van het zeestrand verwijderde, — terwijl v. H. 

 tevens de meening der waarnemers vermeldt, dat de lichtende stralen 

 door den wind bewogen worden. 



8'^ Met het door zeer velen aangenomen bestaan der veder- en 

 laag- vederwolken uit ijsnaaldjes , en het voorkomen dezer wolken by 

 noorderlicht, stemt ook overeen het dikwijls vallen van fijne sneeuw 

 alsdan , zelfs als somtijds de hemel helder schijnt te zijn. (Noorder- 

 licht van 26 Nov. 1820 te Fort Enterprise.) Uit gelijktijdige baro- 

 meter- en thermometerwaarnemingen is voorts door joslin bewezen , 

 dat gedurende het noorderlicht groote hoeveelheden eener soort van 

 damp in de lucht voorhanden zijn, welke uit kleine ijsnaaldjes bestaat. 



9" Door dezelfde oorzaak , namelijk den toestand der wolken , waardoor 

 het morgenrood nauw met het weder te samenhangt, bestaat er vol- 

 gens de berichten van vele waarnemers , evenzoo een verband tusschen 

 het noorderlicht en de opvolgende weersgesteldheid. Gewoonlijk schijnt 

 kort op het verschijnsel storm en onweder te volgen; dat ook bgv. 

 de Schotsche zeelieden algemeen deze meening hebben, wordt o. a. 

 verhaald en bevestigd door de dezer dagen overledene begaafde Lady 



SOMMERVILLE. 



10" Beslist en bekend is de wijzigende invloed, dien het weer, en 

 bepaaldelijk de koude, uitoefent op de magneetnaald, of, beter wel- 

 licht, op het aardmagnetisme. Zouden diensvolgens ook èn de schom- 

 melingen der naald tijdens een noorderlicht, èn de verschijning van 

 dit laatste, naast elkaar staande gevolgen kunnen zijn van dezelfde 

 oorzaak : de toestand en veranderingen der temperatuur ? (Verg. ook 7 '') 



11" Andere optische luchtverschijnselen , als byzonnen en kringen 

 om zon en maan , worden evenzoo aan dezelfde laag- vederwolken 

 (maar nu in loodrechten stand geplaatst ,) toegeschreven. 



12" Ook door de nieuwste en hedendaagsche waarnemers zijn een 

 aantal feiten geconstateerd , die zich met de boven beproefde verklaring 

 vrij goed laten rijmen. Zoo hebben chapelas en fabini in 1869 en 1870 

 werkelijke draaiing van 't westen naar 't oosten bij het noorderlicht 

 waargenomen. De eerstgenoemde merkt op , dat groote veranderingen 

 in de atmosfeer steeds het verschijnsel begeleiden. Silbermann nam onder 

 en na noorderlichten groote koude, met regen en vallende ijsnaaldjes 



