OVER DE OORZAKEN DER IJSVRIJE ZEE IN DE NOORDPOOL-STREKEN. 121 



te zullen slagen. Wie der beide heeren heeft den meesten grond voor 

 zijne meening , de achtingswaardige geleerde of de onverschrokken 

 zeeman? 't Staat niet aan ons dit te beslissen, maar dat een luite- 

 nant PAYER zich zoo geheel ter beschikking stelt van Dr. petermann , 

 dat belooft alles en gaf aanvankelijk reeds veel. Gelijk men weet heeft 

 PETERMANN hoofdzakelijke den invloed des golfstrooms op 't oog, als 

 hij spreekt van eene ijsvrye zee in 't hooge noorden. Welnu , thans 

 wordt door vrijheer VON kuhn in das Ausland (N". 21, jaargang 1872) 

 een belangrijk opstel ten beste gegeven, waarvan de bedoeling is eene 

 andere oorzaak dan den golfstroom te doen kennen voor 't bestaan 

 van ysvrije gedeelten in de noordelijke ijszee, 't Geen dan hier volgen 

 zal is aan dat opstel ontleend. 



't Is opmerkelijk , zegt von kuhn , dat men , sprekende over de ver- 

 schijnselen der ijszee bij de noordpool en tusschen Spitsbergen , Nowaja 

 Semlja en Oost-Siberië , schier alles verwacht van den golfstroom en 

 de rivieren, die in 't noorden van Siberië haar water in zee uitstor- 

 ten. Ofschoon nu in geen geval kan worden ontkend de invloed, dien 

 't warme water van den golfstroom heeft op 't smelten van 't ijs 

 der noordpoolstreken , toch zal men moeten aannemen , dat deze golf- 

 stroom en zijn invloed van te zeer constanten aard is om daaruit de 

 van tijd tot tijd en op onderscheiden 2}laatsen voorkomende "opene ge- 

 deelten" der ijszee genoegzaam te kunnen verklaren, welke werden 

 waargenomen door de noordpoolvaarders leontjew, hederstbÖm en 

 PSCHENITSYN, rcspectieflijk in de jaren 1764, 1810 en 1811 en dat 

 wel op verschillende plaatsen der IJszee. Neemt men in aanmerking, 

 dat de golfstroom , naar den kant der Noordkaap en tot Nowaja 

 Semlja voortdringend , steeds meer van zijne warmte verliest en er 

 derhalve geene reden is , die 't zou kunnen verklaren waaraan dan wel 

 de grootere warmte in 't noorden vergeleken met die van zuidelijker 

 plaatsen zou moeten worden toegeschreven; neemt men dit in aanmer- 

 king , dan moet wel aan eene andere macht gedacht worden bij 't beant- 

 woorden der vraag, "waaraan moeten de ijsvrije gedeelten der poolzee 

 worden toegeschreven?" Onder anderen werd door payer en weyprecht 

 op hun laatsten tocht gevonden, dat het water op eene breedte van 

 71" tot 72'' 6" R. teekende, terwijl 't vrij wat zuidelijker ternauwer- 

 nood 2" halen kon. Dit verschijnsel schijnt in allen gevalle buiten 

 den golfstroom om te bestaan. Maar hoe? Zijn 't misschien de Sibe- 

 rische rivieren, welke de zaak ophelderen? Maar deze, die haar water 



