122 OVER DE OORZAKEN DER IJSVRIJE ZEE IN DE NOORDPOOL-STREKEN. 



van 't zuiden ontvangen , kunnen v^el is waar tot laat in den herfst hare 

 monden , zelfs een eind zee in , vrij houden van gs , doch daarom vermogen 

 ze niet "de opene poolzee" te doen ontstaan. Nog eens dan de vraag: 

 maar hoe? Zio hier op welke wijze von kuhn de vraag beantwoordt. 

 Volgens dezelfde wet, die de zeestroomingen te voorschijn roept, 

 moeten ook de stroomingen in de lucht ontstaan. De brandende evenaars- 

 zon maakt de lucht tusschen de keerkringen ijl en licht ; de zwaar- 

 dere lucht van 't hooge noorden komt toegetreden om 't verbroken 

 evenwicht te herstellen en de warme lucht moet , opstijgende , noord- 

 en zuidwaarts een heenkomen zoeken. Maar de verwarmde luchtkolom 

 staat bovendien onder den invloed der zwaartekracht en der aswente- 

 ling. De eerste tracht haar naar de aardoppervlakte terug te brengen , ter- 

 wijl de rotatie haar voor 't noordelijk halfrond in een noordwestelijke 

 richting naar de pool zendt om den koelen noordelijken luchtstroom 

 in zuidoostelyke richting den aequator te doen bereiken. Voor 't zui- 

 delgk halfrond volgt de warme stroom natuurlijk 't zuidoosten , de 

 koude 't noordwesten. Zoo komt het dan ook, dat alle vastlanden en 

 eilanden op hun westkant een warmer klimaat hebben dan aan de 

 oostzijde. Europa en Amerika zijn daar om het te bewijzen. Nu dient 

 hier eens vooral gezegd , dat von kuhn de stroomingen des oceaans , 

 — bepaaldelijk den golfstroom en den Japanschen stroom , die immers 

 aan dezelfde wetten gehoorzamen, welke voor de luchtstroomingen 

 gelden, — in de eerste plaats noemt om de gunstige verhouding te 

 verklaren , waarin 't westen van een land staat tot zijn oostkant , 

 maar hij voegt er bij : "dat de westzijde van Europa een veel zachter 

 klimaat bezit dan de westzijde van Amerika, en dit zal toch wel niet 

 alleen daarin zijn grond hebben , dat genoemde stroomen hun verwarmd 

 water naar 't noordoosten zien terugdringen * , maar ook hierin , dat 

 de verhitte luchtlagen van Afrika's en Arabië's woestijnen naar 't 

 noorden zijn voortgedrongen." Zij vooral moeten de oorzaak wezen 

 van die "opene gedeelten" der poolzee , welke op verschillende tijden 

 en verschillende plaatsen worden waargenomen. Een sterk sprekend 

 voorbeeld van den invloed der uit Afrika komende warme winden en 

 hun macht over 't klimaat van bepaalde streken in Europa , is o. a. het 



' Een zeer bekende oorzaak van 't genoemd verschijnsel is intusschen de nauwe Beh- 

 ringstraat, die de toetreding van 't koude poolwater, d. i. de actieve kracht, belemmert. 

 Omtrent dit punt mogen we naar Maury's boek over de geographie der zee verwijzen 



