OVER DE OORZAKEN DER IJSVRIJE ZEE IN DE NOORDPOOL-STREKEN. 125 



den, tengevolge der rotatie aanmerkelijk naar 't oosten afwijken en 

 zoodoende niet het een of ander gedeelte , maar een zeer bepaalde streek 

 der ijszee — het boven aangegeven gedeelte — bereiken. 



Het is duidelyk , dat de ligging der streek , die den invloed des war- 

 men luchtstrooms ondervindt , afhankelijk is van de hoegrootheid der 

 opgenomen warmte en de daaruit voortvloeiende hoogte der luchtkolom. 

 Hoe hooger de temperatuur, hoe hooger ook de luchtmassa en des te 

 verder af — d. i. des te dichter bij de pool — zal ook de streek lig- 

 gen, welke wordt aangedaan. 



En juist deze veranderlijkheid, welke nog grooter wordt door an- 

 dere invloeden , als daar zijn : de wrijving en strooming van andere , 

 bepaaldelijk der pool-stroomingen , heeft ten gevolge het verschijnsel, 

 hetwelk door den golfstroom alleen niet voldoende kan worden ver- 

 klaard: de opene gedeelten, de ijsvrije plaatsen, in de poolzee namelijk 

 schijnen aan onregelmatige wisselingen van tyd en plaats onderworpen ; 

 zij zijn thans hier, later wellicht niet; ze waren onlangs het talrijkst 

 in deze richting, heden in gene. 



Het is duidelijk , dat de middellijn der verwarmde luchtkolom , op 't 

 oogenblik van haar neerdalen tot aan de oppervlakte der zee veel klei- 

 ner zal wezen dan die der heete massa, welke op een gegeven tijd 

 de Sahara verlaat. Immers moet wel bij 't noordwaarts trekken dezer 

 verwarmde lucht door de aanraking met de koele stroomen, welke aan 

 beide kanten voorbij trekken , gaande van de pool naar 't zuidwesten , 

 de ruimte, die zij aanvankelijk besloeg, kleiner worden! En daarmee 

 is dan ook verklaard, hoe de ijsvrije gedeelten der poolzee betrekke- 

 lijk klein zullen wezen, in vergelijking met de verwarmde luchtmassa 

 boven Afrika en Arabië. 



Dat intusschen de door de woestijnen van 't zuiden uitgestraalde 

 warmtehoeveelheden van nog machtiger invloed zijn op het klimaat der 

 noordpoolstreken , dan wel aan de zee is waar te nemen, behoeft niet 

 verder te worden verklaard , als we alleen maar opmerken , dat die 

 warmte boven de zee hoofdzakelijk wordt verbruikt om 't water te 

 verwarmen en te doen verdampen. 



Nog dient gezegd, dat het gebied der zuidpool in veel minder gun- 

 stige omstandigheden verkeert, wat zijn klimaat betreft, dan dat der 

 noordpool. Trouwens de warme zeestroomingen in die richting kunnen 

 het gemis niet vergoeden der warme zuidelijke luchtstroomen. Ge- 

 mis is allicht wat sterk uitgedrukt, maar toch de dorre Australische 



