IETS OVER BESMETTELIJKE ZIEKTEN. 131 



Maar wij zien hier al dadelijk een verschil tnsschen de infectie-ziek- 

 ten. Er zijn daaronder , die niet , en andere die wél ontstaan op de 

 beide laatstgenoemde wijzen , nl. door opneming van eene inficiërende 

 stof, die zich in het ligchaam van een ander, levend, ziek mensch of 

 van een levend ziek dier ontivikkeld heeft , en die , in het eerste geval , 

 steeds den ziektetoestand te weeg brengt, die ook waargenomen werd 

 bij den lijder , in welken die stof ontstond , — en , in het andere ge- 

 val, in den geïnficieerden mensch een toestand zal teweeg brengen, 

 die , zoo hg al niet geheel overeenkomt met de ziekte van het dier , 

 dat hare bron was , toch bij alle op die wijze geinficieerde menschen in 

 de hoofdzaak altijd dezelfde wezen zal. Eene zoodanige infectie nu noemt 

 men contagium , besmetting in engeren zin , beter wellicht aansteking , 

 en de langs dien weg ontstaande ziekten worden contagieuze , besmettelijke , 

 aanstekende ziekten geheeten. 



Men meene intusschen niet, dat die beide afdeelingen der infectie- 

 ziekten , — de aanstekende en de niet-aanstekende , — volkomen scherp 

 van elkander zijn afgescheiden. Tusschenpoozende koortsen, anders ge- 

 naamd malaria-koortsen, zijn op zich zelve en in den regel niet aan- 

 stekelijk, en van de inlandsche cholera of ''boort", die ook eene mala- 

 ria-ziekte is, heeft men ook tot dusver geen aanstekelijkheid waarge- 

 nomen. Maar de zoo gevreesde aziatische cholera , oorspronkelijk (in 

 Indië) ook eene malaria-ziekte, en ontegenzeggelijk met de overige 

 malaria-ziekten verwant , moet op grond van hetgeen wij omtrent hare 

 verspreiding weten, wel degelijk als contagieus worden beschouwd, al 

 is het dat zeer enkelen, met volkomen voorbijzien van alle positive 

 ervaringen, dat nog blijven ontkennen. Nog meer; de ondervinding 

 schijnt te leeren, dat in sommige epidemien van de bovengenoemde, 

 anders niet aanstekelijke tusschenpoozende koortsen, deze onder zekere 

 omstandigheden kwaadaardig , gelijk men 't noemt , en dan aanstekelijk 

 kunnen worden. Een ander voorbeeld. Typhus kan ontstaan ten ge- 

 volge van zekere uitwendige invloeden, waaronder het leven in een 

 bedorven atmospheer en het drinken van verontreinigd water boven 



doen ontstaan , — van hloedvergiftiging , waarmede men dan den door die stoffen Ie 

 weeg gebragten toestand des bloeds bedoelt. Ik zal hierbij echter niet blijven stilstaan. 

 De boven gcgevene definitie van infectieziekten moge naar sommigcr oordeel wat te veel 

 insluiten , — met de opgegeven voorbeelden is zij voldoende om zich een denkbeeld te 

 vormen van wat men onder infectieziekten verstaat. 



9* 



