IETS OVEE BESMETTELIJKE ZIEKTEN. 135 



gevallen ligt die onvatbaarheid om besmet te worden daaraan , dat zij 

 de ziekten , waarvoor zij nu onvatbaar zijn , vroeger reeds eens gehad 

 hebben. Immers , het is bekend , dat met name pokken , roodvonk en 

 mazelen (en wel in de rangorde, waarin ik ze hier opgeef) de vat- 

 baarheid, om nog eens er door te worden besmet, wegnemen of ver- 

 minderen , althans voor eenigen tijd. Maar nu spreekt het ook van 

 zelf , dat na eene epidemie , en vooral na eene hevige en zeer uitge- 

 breide epidemie van pokken, roodvonk of mazelen, het getal derge- 

 nen, die er vatbaarheid voor bezitten, en op wie dus de ziekte kan 

 worden overgedragen, zeer sterk moet verminderd zijn. Bij de pokken 

 in 't bijzonder komt er nog bij , dat men gedurende en nog kort na 

 de pokken-epidemie trouw en druk gevaccineerd heeft , waardoor weder 

 het getal der vatbaren zeer verminderd is. Voegt men daar nu nog 

 bij zoo velen, die buitendien reeds de voorbeschiktheid voor de ziekte 

 misten , dan volgt daaruit , dat deze zich nu slechts door de besmet- 

 ting van zeer weinigen bestendigen kan en er dus geene nieuwe epide- 

 mie kan ontstaan. — Maar na eenige jaren verandert de zaak; er 

 zijn door de plaats gehad hebbende geboorten en immigratien weer 

 een menigte menschen , die de ziekte nog niet hebben gehad en er 

 toch de vatbaarheid voor bezitten; bij anderen is de vatbaarheid ont- 

 staan of teruggekeerd ; men is , wat in 't bijzonder de pokken aan- 

 gaat, met het vaccineeren sloffer en achteloozer geworden. En nu is 

 het naauwelijks noodig bovendien nog te denken aan de begunsti- 

 gende algemeene invloeden, waarvan ik eerst sprak, om te begrijpen, 

 hoe gemakkelijk nu een of meer van de steeds aanwezige sporadische 

 gevallen der ziekte aanleiding geven kan tot het ontstaan eener nieuwe 

 epidemie. 



Doch ook dan , wanneer inderdaad , tusschen twee epidemien 

 eener besmettelijke ziekte in , geheel geene gevallen van die ziek- 

 te zich opdoen, is het ontstaan van eene nieuwe epidemie daar- 

 van door aanstehing niet moeijelijk te verklaren. Stellen wij b. v. 

 dat in een gegeven tijd in geheel Europa geen enkele poklij der te 

 vinden is. Daarmede is nog niet gezegd dat de pokken op dien tijd 

 van de aarde verdwenen zijn ! Zij kunnen nog bestaan in den een of 

 anderen hoek van een ander werelddeel , en zij zijn daar dan inderdaad. 

 Maar dan is er ook maar één geval van overbrenging , door personen 

 of besmette goederen , noodig , om , onder begunstigende omstandighe- 

 den , Europa aan eene nieuwe epidemie van pokken bloot te stellen , 



