136 IETS OVER BESMETTELIJKE ZIEKTEN. . " 



al moesten deze ook uit de binnenlanden van Azië of Afrika worden 

 aangevoerd. 



De drager der smetstoffen, d. i. de zinnelijk waarneembare stof, 

 die de smetstof bevat, is verschillend. Bij de aanstekende ziekten 

 is die stof bevat óf in het vocht, dat de lijder door de uitademing 

 en de huiduitwaseming verliest , óf in het slijm uit de neus- of mond- 

 holte , óf in de door hem uitgebraakte of anderzins ontlaste stoffen , enz. 

 Daaruit kan die stof in de lucht komen, die met het oorspronkelijke 

 draag- of voermiddel in onmiddelijke aanraking is en dus op hare beurt 

 het voermiddel wordt. Het voermiddel van de stof, die de tusschen- 

 poozende koortsen verwekt , is de lucht , vooral naar het schijnt de 

 avondlucht , — welligt ook soms het drinkwater. 



Doch ook andere voorwerpen kannen voermiddelen van smetstof 

 worden. Br wordt verhaald, dat de oostersche pest ingevoerd is door 

 koopwaren, die uit eene besmette streek kwamen, en het is dan ook 

 vrij duidelijk dat, ook bij andere besmettelijke ziekten, de stof, die 

 de smetstof in zich bevat (zweet, speeksel, uitwerpselen, enz.), kan blij- 

 ven kleven aan kleedingstukken , beddegoed, papieren enz. Ook aan 

 dieren moet men hier denken, vooral aan honden. 



De duurzaamheid der smetstoffen verschilt zeer. Sommige schynen 

 zeer lang te hechten aan de voorwerpen die er mede besmet zijn; zij 

 bezitten, zegt men dan, eene groote tenaciteit. Vooral van de smetstof 

 der pest schijnt die tenaciteit zeer groot te zijn. 



De vraag moet nu bij ieder oprijzen: wat is smetstof, — van wel- 

 ken aard zijn die stoffen , die in het ligchaam zulk een bepaalden zie- 

 kelijken toestand doen ontstaan ? Dat zij van aard zullen verschillen , 

 is zeker; de inficierende stof, die tusschenpoozende koorts te weeg 

 brengt , moet iets anders zijn dan die , welke pokken veroorzaakt , en 

 deze moet weer verschillen van die van roodvonk , enz. Aan den ande- 

 ren kant zullen die inficieerende stoffen ook wel iets gemeenschappe- 

 lijks bezitten. Doch de groote vraag : wat zijn smetstoffen ? — kunnen 

 wij nog niet met zekerheid beantwoorden. Om de waarheid te zeg- 

 gen, berust het aannemen van "smetstoffen" voor al de bedoelde ziek- 

 ten tot dusver niet op regtstreeksche waarneming dier stoffen zelve^ 

 maar op gevolgtrekkingen uit waargenomen feiten , op redenering. Maar 

 die gevolgtrekkingen zijn zoo volkomen logisch, dat het ontkennen van 

 het bestaan dier stoffen in hooge mate onredelijk zou zijn. 



Intusschen meene men niet, dat wij op dit punt zoo geheel in het 



