IETS OVER BESMETTELIJKE ZIEKTEN. , 137 



stikduister rondtasten. Daargelaten wat vroegere pogingen , om den 

 waren aard der smetstoffen te leeren kennen , hebben uitgewerkt , zoo 

 zijn in de laatste tijden waarnemingen gedaan en onderzoekingen in 

 het werk gesteld , die doen hopen en verwachten , dat wij te dezen 

 aanzien over niet al te langen tijd iets meer zullen weten. De onder- 

 zoekingen aangaande den oorsprong der tusschenpoozende of moeras- 

 koortsen, en die omtrent de smetstoffen der cholera", der diphtheritis 

 en van het miltvuur hebben in dit opzigt vooral den weg gebaand. 



Ik moet kort zijn, en wil daarom over de hedendaagsche infectie- 

 hypothesen niet uitweiden, ofschoon juist zij het zijn, van wie ik 

 zeide , dat o. a. door haar het streven der geneeskundige wetenschap , 

 om zich aan de andere natuurwetenschappen meer en meer aa,n te 

 sluiten , duidelijk wordt. Om daarvan eenig denkbeeld te geven , 

 acht ik het voor dit oogenblik genoeg te verwijzen naar hetgeen in 

 vroegere jaargangen van dit Album, ook in het Bijblad, is medege- 

 deeld over het ontstaan van tusschenpoozende koortsen ^ , en bepaalde- 

 l^k naar het opstel van den Heer bohnensieg over den invloed van 

 schimmel-vegetatie op het menschelijk ligchaam , te vinden in den jaar- 

 gang voor 1869, bladz. 225 enz. 



De wijze waarop de inficieerénde stof, eenmaal in het ligchaam geko- 

 men — iets , wat het gereedelijkst door neus- of mondholte geschiedt , — 

 daarin de met haar overeenstemmende ziekte verwekt en zich daarin 

 reproduceert, zal natuurlijk verschillend worden opgevat, al naarmate 

 men zich den aard dier inficieerénde stof voorstelt. Nemen wij eens 

 aan, dat de inficieerénde stof, die eene zekere infectieziekte doet ont- 

 staan, bestaat in de mikroskopische kiemen van zekere lagere orga- 

 nismen , 't zij plantaardige , 't zij dierlijke , — en dat deze , 't zij door 

 de ademhaling , 't zij door op de lippen neder te slaan , in de adem- 

 halings- of spijs verterings-organen geraken. Nu komen zij uit deze 

 in het bloed , en , daarin aangeland , ontwikkelen zij zich en planten 

 zij zich voort. Dit geschiedt echter ten koste van bestanddeelen des 

 bloeds , en dus niet zonder dat daarmede eene ontleding en verandering 

 des bloeds gepaard gaat, ten gevolge waarvan dit abnormaal, ziek 

 wordt. Maar daar het bloed het gansche ligchaam doorstroomt en 

 zgne goede gesteldheid eene voorwaarde is voor den geregelden loop 



1 Album 1867 bladz. 224; 1870, bladz. 87. Bijblad 1868, bladz. 31, 35 en 87 

 1869 bladz. 53; 1870, bladz. 2 cu 22; 1872 bladz. 5; 1873 bladz. 5. 



