VREEMDE PLANTEN IN NEDERLAND INHEEMSCH GEWORDEN. 155 



p. 116—118. In de 16^ eeuw bestond het nog niet in het wild in het 

 midden en westen van Enropa. Dodonaeus (geb. te Mechelen 29 Juni 

 1517) kende de plant alleen gekweekt. Tragus kende den Kalmus niet. 

 CoRDüs , die hem wèl kende , zegt echter bepaaldelijk , dat hij in dit 

 deel van Europa ontbreekt. Camerarius spreekt er van , als van een 

 buitenlandsch geneesmiddel. Het groeit , zegt hij , in Pontus (aan de 

 Zwarte Zee) , Colchis en Galatië. Clusius (charles de l'écluse , naar 

 Sluis in Vlaanderen zoo geheeten) , had in 1574 den Kalmus levend 

 uit Konstantinopel ontvangen. Hij kweekte hem aan in vijvers van den 

 plantentuin te Weenen , vanwaar hij zich spoedig verder verspreidde. 

 JoANNES BAUHIN schrijft , dat hij den Kalmus in 1590 kweekte in den 

 tuin van den Keurvorst te Montbeliard, hem ontvangen hebbende uit 

 den tuin te Stuttgart; dat sebitz ze kweekte te Straatsburg en robin 

 te Parijs. Mappus (1710 — 1750) schreef, dat de Kalmus, behalve in 

 den Elzas, in Frankrijk niet in het wild voorkomt. Dierbach schrijft 

 in zijne Flora van Heidelherg , dat de Kalmus in de 16^ eeuw uit Azië 

 in de Duitsche tuinen ingevoerd is en zich vandaar in het wild in de 

 slooten en moerassen verspreid heeft. I. Gay zegt , dat de Kalmus op 

 enkele plaatsen in Frankrijk voorkomt, maar dat het eene Aziatische 

 plant is, die nergens in westelijk Europa inderdaad inlandsch is. In 

 het zuiden van Frankrijk is zij zeldzaam. Weddell heeft haar gepoot 

 in eenige plassen van het bosch van Marly , alwaar zij verder inheemsch 

 geworden is. Het opnoemen der groeiplaatsen in België en vooral in 

 ons land , is volkomen overbodig , wijl zij hier zoo overal aan de kan- 

 ten van slooten, in vijvers en moerassen voorkomt, inzonderheid in 

 veenachtige moerassen. Men ziet dezen wortelstok dikwijls in onze ge- 

 wone baggerturf. Ik vond de plant zelfs buiten's d^ks op een paar 

 minuten afstands van de stad G-roningen aan het Reitdiep , op plaat- 

 sen die bij lederen hoogen vloed met zout water overdekt worden. 

 Holkema vermeldt haar echter niet in zijne nauwkeurige verhandeling : 

 de Plantengroei der Nederlandsche Noordzee-eüanden , Amsterdam 1870, 

 zoodat ik moet gelooven , dat zij noch op Texel noch op eenige onzer 

 andere Noordelijke eilanden voorkomt. Door andere schrijvers wordt 

 zij aldaar ook niet vermeld. Die eilanden waren reeds van het vaste 

 land afgescheiden tijdens de invoering van den Kalmus in westelijk 

 Europa. Ten slotte vermeld ik nog de opmerking van nees von esen- 

 beck , dat hij nooit rijpe vrucht van den Kalmus gezien heeft , niet- 

 tegenstaande talrijk en zorgvuldig onderzoek op vele plaatsen, waar 



