HALLUCINATIEN 

 EN YEEWANTE YERSCHIJNSELEN ; 



DOOR 



P. HART ING. 



Mit dem Irrthum sollte mann niclit streiten: 

 ihn anzudeuten moge liinreichen. 



GOETHK. 



Herhaaldelijk zgn aan mij of aan de redactie brieven gericht , waarin 

 de wensch is uitgedrukt, dat wij in dit tijdschrift mochten mededee- 

 len : hoe wij dachten over het zoogenaamd spiritisme , en waarin tevens 

 het verlangen werd te kennen gegeven , dat natuurkundigen zich met 

 een gezet onderzoek daarvan zouden bezig houden , opdat men eenmaal 

 met zekerheid weten zoude wat men te denken heeft van de zonder- 

 linge verhalen die daaromtrent in omloop zijn. 



Deze brieven zijn tot dusver persoonlijk door ons kortelijk beant- 

 woord , met de opmerking dat het onderwerp , waaromtrent de schrg- 

 vers inlichting verlangden, buiten het kader ligt van een tijdschrift, 

 hetwelk zich alleen tot taak heeft gesteld werkelijke natuurkennis on- 

 der zijne lezers te verbreiden. 



Werkelijke natuurkennis nu is objectieve natuurkennis , d. i. kennis 

 aangaande die natuurverschgnselen , welke door allen, die gelegenheid 

 hebben om deze gadeteslaan en in het bezit zijn van gezonde zintuigen 

 en hersenen , op gelijke wijze worden waargenomen , verschijnselen der- 

 halve, omtrent welker werkelijk bestaan geen de minste twijfel kan 

 worden geopperd, of, indien deze nog mocht overblijven , door herhaalde 

 en juiste waarneming kan worden opgeheven. 



Het spiritisme daarentegen beweegt zich grootendecls op het gebied 



11 



