166 HALLUCINATIEN EN VEEWANTE VERSCHIJNSELEN. 



elk menschenkind eenen zekeren eigeiidommelijken aanleg mede ter 

 wereld, maar kennis van, d. i. bekendheid met de verschijnselen, die 

 buiten den zetel des bewustzijns plaats grijpen, kan alleen door tus- 

 schenkomst der zintuigen verkregen worden. 



Waren nu die zintuigen bij alle menschen volmaakt gelijk, dan 

 zouden ook de daardoor ontvangen indrukken, die door dezelfde ver- 

 schijnselen worden teweeggebracht , volmaakt gelijk zijn. Dit intusschen 

 is, gelijk de ondervinding leert, het geval niet. Wij weten b. v. dat 

 sommige personen, ofschoon een scherp gehoor hebbende voor geluid 

 in het algemeen, toch missen wat men een musikaal gehoor noemt, 

 en dat dit laatste nog in velerlei graden voorkomt. Ook het onder- 

 scheidingsvermogen voor kleuren bestaat in allerlei trappen, ja van 

 tijd tot tijd komen gevallen voor van volslagen kleurblindheid , d. i. 

 van volstrekt onvermogen om andere tinten dan wit, zwart en grijs 

 in al zijne gradatiën waar te nemen, of, juister gezegd, alle kleuren 

 nemen deze tinten aan. De buitenwereld vertoont zich aan zulke per- 

 sonen, — die men gewoonlijk daltonisten noemt, omdat de engelsche 

 natuurkundige dalton aan dit gebrek leed, — als eene teekening in 

 oostindische inkt. Toch kan, in weerwil van dit gemis van het onder- 

 scheidingsvermogen voor kleuren , het gezicht overigens volmaakt gezond 

 en scherp zijn. 



Deze voorbeelden leeren ons reeds dadelijk eene klip kennen , waarop 

 wij , bij het beoordeelen van hetgeen anderen ons mededeelen aangaande 

 zekere door hen waargenomen verschijnselen, gevaar loopen te ver- 

 zeilen , de klip namelijk dat wij onze eigene gewaarwordingen als onbe- 

 driegelijken maatstaf beschouwen , waarmede wij ons gerechtigd achten 

 ook die van anderen te meten. Wij doen ten opzichte der zintuigelijke 

 gewaarwordingen van anderen hetzelfde wat wij in de zedelijke wereld 

 ook vaak te lichtvaardig doen : wij beoordeelen anderen naar ons zelve. 



"Ik , die toch goede oogen heb , want ik zie de voorwerpen even goed 

 als iemand , zoowel op grooten afstand als van nabij , zie volstrekt geen 

 verschil in tint tusschen die bloem welke gij rood en dat blad hetwelk 

 gij groen zegt te zijn; ik moet dus aannemen dat gij u bedriegt." 

 Zoo spreekt de daltonist, die — en dat is zelfs bij volwassenen voor- 

 gekomen — nog geheel onbewust is dat hg een vermogen tot onder- 

 scheiding van gezichtsindrukken mist, hetwelk anderen wel bezitten. 

 En op zijn standpunt , van zijne eigene ervaring uitgaande , heeft hij 

 volkomen recht om zoo te spreken. 



