188 HALLUCTNA.TIEN EN VERWANTE VERSCHIJNSELEN. 



hield en ziende blind maakte, eene afbreking ontstaat, plotseling be- 

 merken dat in den tusschentijd de oogen wel degelijk bezig zijn geweest 

 en wij nn onze oplettendheid wederom op het boek vestigen en de 

 bladzijde nog eens overlezen. Die onbewuste werkzaamheid kan zelfs 

 nog verder gaan. Mij althans is het enkele malen gebeurd ; — en ver- 

 moedelijk zullen anderen dit ook wel bij ondervinding kennen, — dat 

 ik verscheidene regels achter elkander uit een boek had voorgelezen, 

 zonder zelf van den inhoud iets vernomen te hebben , hoewel degene , 

 voor wie ik las , mij zeer goed verstaan hadden. In dit geval had dus 

 de door den gezichtsindruk in de hersenen opgewekte aandoening niet 

 enkel gestrekt om de oogspieren zich te doen samentrekken , maar ook 

 om de spieren van het strottenhoofd , die van de keel- en mondwanden 

 en van de tong die menigvuldige bewegingen te doen maken, welke 

 voor het uitspreken van woorden noodig zijn, terwijl bovendien de 

 klank dier woorden , door de gehoorzenuw naar de hersenen overge- 

 bracht, ook daar geene bewuste voorstelling deed ontstaan. 



Ik noem deze voorbeelden , omdat zij tot de gemeenzaamste behooren, 

 maar elk zal zich van tijd tot tijd nog wel op andere dergelijke onbewuste 

 handelingen betrappen, die voortkomen uit hetgeen men noemt afwe- 

 zigheid van gedachten, maar dat in werkely kheid het gevolg 

 daarvan is dat de geest met eene zekere gedachte zoo geheel vervuld 

 is, dat er voor eene andere daarnevens geen plaats overblijft. Zoodra 

 wij onze oplettendheid op een bepaald punt vestigen , is dit altijd in 

 meerdere of mindere mate het geval , en dan kan er zeer veel in en 

 om ons plaats grijpen , waarvan wij , ofschoon in het bezit van de 

 scherpste zintuigen en met den besten wil om deze te gebruiken , toch 

 niets gewaar worden. De goochelaars weten daarvan uitmuntend partg 

 te trekken , en bij vele hunner kunststukken is afleiding der opmerk- 

 zaamheid van hunne eigenlijke verrichting en de vestiging daarvan op 

 iets geheel anders de hoofdvoorwaarde tot het goed gelukken daarvan. 

 In den regel nu zijn de goochelaars eerlijk genoeg van er rond voor 

 uit te komen, dat zij de toeschouwers misleiden. Zij willen voor geen 

 too venaars maar voor kunstenaars doorgaan. In vroegeren tijd onder- 

 scheidde men eene witte magie en een zwarte magie , en het was zeer 

 gevaarlijk voor eenen beoefenaar der laatste gehouden te worden , want 

 de zoodanigen werden , evenals de heksen , verbrand. Dit gevaar is nu 

 gelukkig verdwenen , maar daarvoor is een ander gevaar in de plaats 

 getreden , namelijk dat er lieden zijn , die , goochelaars van beroep , 



