280 EEN PSYCHOLOGISCH PKOBLEEM. 



van den kop en werden ook de oogen bewegelijk. Al deze bewegingen 

 schenen door den wil bestuurd te worden en hielden aan , totdat men 

 na verloop van een kwartier met pompen ophield. Toen nam men al 

 de verschijnselen waar , die met den doodstrijd gepaard gaan ; de oog- 

 appel trok zich samen om zich daarna te verwijden , en het laatste le- 

 vensverschijnsel was een krachtige stuiptrekking van al de aangezichts- 

 spieren. (Zie omtrent deze en andere proeven Revue des deux Monden 

 1870, blz. 399—402.) 



Het bovenste hoofd van ons tweehoofdig kind was gedurende zijn 

 vierjarig leven van nature in omtrent denzelfden toestand , waarin deze 

 hondenkop kunstmatig gedurende een kwartier uurs verplaatst werd, 

 zelfs van alle organen van den romp beroofd en gevoed door vreemd bloed. 



Bij de hoogere gewervelde dieren is voor het leven van het hoofd 

 toevoer van bloed noodzakelijk; bij sommige lagere blijft de kop ook 

 zonder dat, na afgehouwen te zijn, nog lang levens verschijnselen ver- 

 toonen. Een afgesneden adderkop bijt nog zeer lang woedend in elk 

 voorwerp , dat men hem voorhoudt ; voor den beet van een algehak- 

 ten haaienkop moet men nog meer dan een uur lang zeer op zijn 

 hoede zijn. 



Wij komen hier als van zelve tot de vraag: in hoever het hoofd 

 van geguillotineerde menschen bewustheid behoudt. Het antwoord 

 hierop is : hoogstens zoolang als nog bloed in de hersenen aanwezig is , 

 en het bloed loopt na de onthoofding snel uit het hoofd. Dat bloed in 

 de hersenen voor het denken, derhalve voor de bewustheid, bij den 

 mensch onmisbaar is , blijkt o. a. ook overtuigend uit eene waarneming 

 van Dr. pierqtjin. Bij eene vrouw was door ziekte een groot deel der 

 schedelbeenderen en hersenvliezen verloren gegaan. Sliep nu de vrouw 

 gerust , dan vertoonden de blootgelegde hersenen wel is waar dien eigen- 

 aardigen glans, dien elk levend weefsel aanbiedt, maar zij vulden de 

 schedelholte niet geheel en wai-en bleekrood van kleur. Droomde de 

 zieke echter, sprak zij in den slaap met luide stem eenige woorden, 

 dan werden de hersenen binnen weinige seconden donkerrood en door 

 den aandrang van het bloed opgelicht en om zoo te zeggen naar bui- 

 ten geperst , en de bloedvaten zwollen tot de dubbele grootte op. De 

 zoo veroorzaakte beweging vermeerderde of verminderde , al naar de 

 helderheid van den droom ; werd de slaap weder rustig , dan verdween 

 allengs de donkerroode kleur en de oorspronkelijke bleekheid van het 

 orgaan keerde terug. {Revue des deux Mondes , 1870, ibid.) 



