EEN PSYCHOLOGISCH PKOBLEEM. _ 281 



Men kan derhalve voor bewezen houden , dat alle bewustheid in het 

 hoofd van een geguillotineerd mensch moet ophoaden, zoodra het 

 bloed uit het hoofd geloopen is. Daarentegen mag men het m. i. voor 

 zeker houden, dat voor dien tijd, vooral op het oogenblik der ont- 

 hoofding zelf, door het hoofd groote, bij geene andere te vergelijken 

 smart gevoeld wordt, en dat wel om de volgende reden. 



Wij nemen alle gevoelsindrukken eigenlijk in de hersenen waar ; heeft 

 b. V. iemand pijn in den voet , dan wordt de prikkel , die de pijn ver- 

 oorzaakt , door de gevoelszenuwen naar de hersenen overgebracht , en 

 eerst daar wordt die prikkel tot gewaarwording, tot pijn. Wordt een 

 gevoelszenuw nu niet aan haar uiteinde , maar op een andere plaats 

 van haar verloop geprikkeld , dan verplaatsen de hersenen de gewaar- 

 wording toch naar het deel vanwaar de zenuw uitgaat of in norma- 

 len toestand uitging. Vandaar gevoelen verminkten soms pgn in hun 

 afgezette ledematen. Er is een geval bekend van een dame, die zoo 

 hevige smarten in den voet uitstond , dat men besloot dien af te zet- 

 ten. Desniettemin hielden de smarten in den voet aan. Men zette het 

 been hooger en eindelijk aan de dij af, niets hielp. Eindelijk stierf zij, 

 en het bleek bij opening van het lijk , dat de gevoelszenuwen , die vroe- 

 ger van uit den afgezetten voet kwamen , onmiddelijk voor zij zich met 

 het ruggemerg vereenigden, door een abnormaal beenachtig uitwas 

 beleedigd werden. 



Nu loopen van uit alle gevoelige deelen des lichaams gevoelszenuwen 

 hetzij onmiddelgk , hetzij door tusschenkomst van het ruggemerg , naar 

 de hersenen. Bij de onthoofding worden die allen, voor zoover zij van 

 beneden den hals gelegen deelen komen, doorsneden, de hersenen 

 moeten dus op dat oogenblik pijn gevoelen in alle deelen vanwaar die 

 zenuwen komen, derhalve in alle beneden den hals gelegen deelen, die 

 gevoel bezitten. Wel een bewijs , dat het guillotineeren geen zachte 

 doodstraf en iets meer is dan een gevoel "de légere fraicheur sur Ie 

 ecu" , gelijk G-uillotin beweerde ! 



Dat ook de romp van een geguillotineerde, ofschoon men daarin 

 moeilijk bewustheid kan aannemen, soms nog langen tijd na de ont- 

 hoofding in zekeren zin leven blijft , blijkt uit de zoogenaamde reflex- 

 bewegingen , die men er soms aan waarneemt. Zoo kon men bij som- 

 migen een half uur na de terechtstelling nog een samentrekking der 

 spieren waarnemen , als men slechts een lichten slag op de tweehoof- 

 dige armspier gaf. De Frausche physioloog robin nam waar, dat het 



