284 DE ONDERZEESCHE VULKAAN VAN TERCEIRA. * 



vertoond tusschen de eilanden Terceira en Graciosa , behoorende tot de 

 groep der Azoren. De Heeren charles sainte-claire deville en janssen 

 hebben van deze vulkanische uitbarsting verslag gegeven aan het Insti- 

 tuut te Parijs , en van deze mededeelingen willen wij thans het voornaam- 

 ste aan onze lezers mededeelen. Zij zijn voor een groot gedeelte ontleend 

 aan de berichten van eenen ooggetuige , den Heer joao gtjilherme da 

 COSTA , pastoor van Serreta. * 



De eerste voorboden van buitengewone vulkanische werking in die 

 oorden klimmen op tot 24 December 1866. Men gevoelde te Serreta , 

 's avonds tegen tien uur , twee lichte bewegingen van den grond , daarna 

 den 2^*^^ Januari nog vier andere schokken. Van dien tijd af tot. den 

 -[^den Maart werden eiken dag nu eens meerdere dan mindere bewe- 

 gingen waargenomen. Daarop was er een stilstand van nagenoeg ééue 

 maand. Den 18^^^" April en vervolgens weder den 21®*<^^ gevoelde men 

 eenige zwakke schuddingen; van den 21''^<^" April tot den 2h^^^^ Mei 

 had men er van acht tot twaalf daags. Den 25^^*^^ Mei van 2 uur 

 30 min. des namiddags werden zij zoo talrijk , dat men er tusschen 

 half zes en twaalf uur 57 telde. 



Van den 25^**^" Mei tot den 1^^*^" Juni was de grond van Serreta en 

 de naburige dorpen in eene aanhoudende schudding. T^]r vertoonden zich 

 kloven in den grond; rotsblokken scheurden met groot gedruisch af; 

 byna alle gebouwen werden beschadigd of geheel verwoest. In het dorp 

 Serreta werden 80 huizen en de pastory omvergeworpen. 



Nabij de kust , tusschen Serreta en Raminho , in eene plaats , Teyao 

 geheeten, bevindt zich eene warme ijzerhoudende bron, die eene zoo 

 groote hoeveelheid koolzuur ontlast , dat er vijf jaren geleden drie per- 

 sonen door verstikt werden. Van deze plaats of van een naburig punt 

 schenen de bewegingen van den grond uit te gaan in de twee richtin- 

 gen van Serreta en Kaminho. 



Hoe dit ook zijn moge, men gevoelde den 1^^"^ Juni 1867 's morgens 

 om acht uren een zeer hevigcn schok van aardbeving, die in den loop 

 van den dag door vele andere , veel zwakkere gevolgd werd , en einde- 

 lyk dien zelfden dag, 's avonds om 10 uren, brak de uitbarsting los. 



Het punt in de zee, hetwelk daarvan het centrum geweest is, is 

 ongelukkig niet met volle zekerheid aangegeven. Volgens de officieele opga- 



' L'Institut, jourual universel des Scieuces et des Sociétés savantes en France et a 

 l'ctranger. 1867, p. 847. 



