EN 1)E VALLENDE STERREN VAN 27 NOVEMBER 1872. 291 



steeksels , die zich tot aanzienlijke hoogte boven hare oppervlakte 

 verhefien, van de groote veranderingen, die soms met verbazende snel- 

 heid op en in hare naaste omgeving plaats vinden. 



En geven deze waarnemingen ook aanleiding tot de vraag: zal eens 

 de zon worden verteerd en haar gloed worden verdoofd, zoodat de 

 aarde en hare medeplaneteü den weldadigen invloed van licht en 

 warmte , die zij op allen uitoefent , zal moeten missen , toch doen de 

 nauwkeurigste waarnemingen tot geen verandering in massa, even- 

 min als in licht en warmte , bij haar beslaiten. 



Aan de planeten , die het best door ons kunnen worden waargeno- 

 men, merken wij insgelijks belangrijke veranderingen op. 



Mars vertoont aan het gewapend oog lichtplekken in de nabijheid 

 der polen , die beurtelings grooter en kleiner worden , hetgeen in verband 

 schijnt te staan met de afwisseling der saisoenen en alzoo aan meer 

 of min uitgestrekte ijs- of sneeuwvlakten doet denken; maar veran- 

 deringen in het wezen der planeet , in den duur der beweging , in 

 grootte en massa heeft men niet kunnen waarnemen. 



In den dichten dampkring, die de planeet Jupiter schijnt te omge- 

 ven , merkt men plotselinge en groote veranderingen op , maar ver- 

 meerdering of vermindering in stofmassa, die op de beweging der vier 

 manen , die zij bij zich heeft , invloed zoude moeten uitoefenen , is er 

 nog niet waargenomen. 



De nog steeds voortgaande ontdekking van kleine planeten , in de 

 groep der Asteroïden, die zich tusschen Mars en Jupiter om de zon 

 bewegen, en wier getal, met het begin van 1873 reeds tot 128 was 

 geklommen , en nog steeds toeneemt , doet eer vermoeden dat zij door 

 betere hulpmiddelen en onvermoeide navorschingen der sterrenkundi- 

 gen aan 't licht zijn gekomen , dan wel dat zij in lateren tijd zouden 

 zijn ontstaan en er nog telkens nieuwe gevormd worden. Zij zijn ech- 

 ter te klein om er veranderingen bij aan te merken. 



Of alle deze kleine planeetachtige lichamen eenmaal vereenigd zijn 

 geweest en een groot lichaam hebben uitgemaakt , dat in kleinere is 

 ontbonden , dan wel of het stofmassa's zijn , die zich niet onder- 

 ling hebben samengehoopt , zooals dit met andere planetenbollen het 

 geval schijnt geweest te zijn , hierover kan men gissingen maken, maar 

 dit laat zich niet door waarnemingen beslissen. 



Niet uit hetgeen wij zien geschieden kunnen wij altijd het wor- 

 den en wezen der dingen verklaren , maar dikwijls moetin wij zulks 



