EN DE VALLENDE STERREN VAN 27 NOVEMBER 1872. 295 



die met een korten omloopstijd behoort. Reeds in het laatste der 

 maand Maart van dat jaar maakte hij daarvan melding in een weten- 

 schappelijk tijdschrift, waarin de sterrekundige ontdokkingen worden 

 opgenomen, en sprak daarbij te gelijk het vermoeden uit, dat zij iden- 

 tisch was met de komeet, die den 8^*"=" Maart 1772 te Limoges door 

 MONTAiGNE was Ontdekt, doch uit gebrek aan goede werktuigen niet 

 voldoende door dezen kon worden waargenomen om er goede bereke- 

 ningen op te gronden. Eenige meer nauwkeurige waarnemingen van 

 MESSIER hadden aanleiding gegeven om eenigermate de ligging der 

 baan er van te bepalen. De omloopstijd was er echter niet uit op te 

 maken. 



In 1806 had men te Parijs ook eene kleine komeet waargenomen, 

 wier elementen , door gambart berekend , mede aanleiding gaven tot het 

 vermoeden, dat het dezelfde was, die in 1772 was gezien. 



Latere waarnemingen en berekeningen hebben het voldoende beves- 

 tigd, dat de komeet, te recht naar von biela genoemd, die haar het 

 eerst berekende en op de identiteit opmerkzaam maakte, dezelfde was 

 als de komeet van 1772 en 1806, wier omloopstijd nu op 6 ^/^ jaar werd 

 bepaald. 



Van 1772 tot 1806 had de komeet alzoo vijfmaal haar omloop om 

 de zon volbracht en was zij vier malen in de nabijheid der zon en van de 

 aardbaan geweest, zonder dat zulks was opgemerkt. Dit is intusschen 

 niet zoo vreemd, want de komeet heeft eene slechts betrekkelijk ge- 

 ringe grootte en is alleen door teleskopen te zien, wanneer zij in een 

 gunstigen stand komt. Het is intusschen licht mogelijk dat, als zij op 

 harq baan in de nabijheid der aardbaan is gekomen, de aarde zich 

 op een afgelegen punt dier baan bevindt, of wel, dat de stand dan zoo- 

 danig is, dat de komeet zich te gelijk met de zon boven den horizon 

 bevindt en daardoor onzichtbaar is. 



Om dit eenigszins duidelijk te maken, is het zeker niet ongepast 

 hier iets te zeggen over de wijze , waarop men de loopbaan eener ko- 

 meet bepaalt en welke de elementen zijn, waaruit men die leert 

 kennen. 



De kometen bewegen zich, evenals de planeten, in vlakken rondom 

 de zon, en de ligging dier vlakken ten opzichte van een ander vlak, 

 en wel voor ons aardbewoners ten opzichte van het vlak der ecliptica , 

 waarin de aarde haren loop om de zon volbrengt, is het eerste, dat 

 moet worden bepaald. 



