296 DE KOMEET VAN BIELA. 



Die ligging wordt in de eerste plaats bepaald door do plaats der 

 punten , waarin die vlakken elkander snijden , en den lioek van hel- 

 ling , dien zij met elkander hebben. In de tweede plaats is het noodig 

 te weten hoedanig de gedaante en uitgestrektheid dier loopbaan is. 



Verder moet men weten hoe de loopbaan van een hemellichaam ge- 

 legen is in het vlak, waarin het zich beweegt, en eindelijk den tijd 

 kennen, waarop het zijn kortsten afstand tot de zon bereikt of wan- 

 neer het door het naastbij de zon gelegene punt (perihelium) gaat. 



De punten, waarin de baan van een hemellichaam het vlak der 

 aardbaan snijdt, worden knoopen genoemd. Zij worden onderscheiden 

 in Idimmenden Jcnoop, waar het hemellichaam van de zuidzijde der eclip- 

 tica naar de noordzijde overgaat, en in dalenden knoop, zijnde dat punt, 

 waar het van de noordzgde naar de zuidzijde overgaat. Een gedeelte 

 der baan ligt alzoo ten noorden en het ander gedeelte ten zuiden der 

 ecliptica. 



Om de ligging der baan met juistheid te bepalen, heeft men de 

 helling noodig , die beide vlakken met elkander maken, en die helling 

 is de standhoek van beide vlakken. Hij wordt bepaald door uit de 

 knoopenlijn, d. i. de lijn, die de beide knoopen vereenigt, en die in 

 het vlak der ecliptica moet liggen, in beide vlakken loodlijnen op die 

 lijn te trekken. 



De beide eerste elementen , voor het bepalen van de loopbaan eener ' 

 planeet of komeet, zijn daarom, in de eerste plaats, de lengte van 

 den klimmenden knoop , dat is de hoek dien de knoopenlijn maakt met 

 de snijlijn van den equator en de ecliptica of de lijn die uit de zon 

 naar het lentepunt wordt getrokken , en , in de tweede plaats , de hel- 

 ling van het vlak der loopbaan op de ecliptica. 



Om de gedaante en grootte der baan te bepalen moet men weten 

 welke kromme lijn de kometen beschrijven. Bij de planeten en kometen 

 van korten omloopst^'d weet men, dat dit ellipsen zijn, en deze zijn 

 bepaald als men de lengte kent der groote en der kleine as , of wel 

 de lengte der groote as en de excentriciteit of uitmiddelpuntigheid. 



Het zijn deze beide waarden, die gewoonlijk als het derde en vierde 

 element worden opgegeven. 



Het vijfde element bepaalt de lengte van het perihelium , dat is 

 de stand, welken het punt, waarin de komeet het naast bij de zon 

 is , heeft ten opzichte van het reeds genoemde vaste punt aan het 

 hemelgewelf, het lentepunt of voorjaarsnachteveningspunt , terwyl het 



