EN DE VALLENDE STEEREN VAN 27 NOVEMBER 1872. 811 



gassen bestaan, en of zij met eigen licht blinken, dan wel of zij 

 alleen teruggekaatst licht ons toezenden. 



Inzonderheid heeft de hoogst belangrijke ontdekking van schiaparelli 

 er veel toe bijgedragen om ons met den aard en het wezen der ko- 

 meten zoowel als der vallende sterren nader bekend te maken, en 

 schijnt de komeet van biela geschikt om zijne theorie nader te beves- 

 tigen en te verklaren. 



De kometen waren sedert eeuwen bekend , maar gaven aanleiding 

 tot angst en schrik bij de geheel verkeerde voorstellingen, die men er 

 van maakte. De vallende sterren gaven zelfs nog in het begin dezer 

 eeuw aanleiding tot hevigen strijd bij de natuurkundigen, of zij tot de 

 aarde of de wereldruimte behoorden , of zij tellurisch dan wel kosmisch 

 waren. 



De geschiedenis der komeet van biela en haar verband met den 

 sterrenregen van 27 November hebben de wetenschap weder eene be- 

 langrijke schrede voorwaarts doen gaan en ons nader gebracht tot 

 het tijdstip , dat vóór 1800 jaren door den wijsgeer seneca is voor- 

 speld dat eenmaal zoude aanbreken. 



Van de kometen sprekende , zegt hij in een zijner werken ' : "Ik 

 kan mij niet voorstellen dat eene komeet een voorbijgaand vurig ver- 

 schijnsel is. Zij is gewis een blijvend werk der natuur. Indien de ko- 

 meet een vurig verschijnsel ware , moest zij dan niet ieder oogenblik 

 van grootte en gedaante veranderen? Zij neemt echter hare plaats in 

 onder de overige sterren en houdt niet op te zijn, maar volbrengt 

 haren loop. Verdwijnt zij voor ons oog, zij houdt daarom niet op te 

 bestaan, maar verwijdert zich uit ons gezicht. Vraagt men mij , waar- 

 om kan men den loop der kometen niet even als dien der vijf planeten 

 bepalen ? Maar hoevele waarheden zijn er nog niet voor ons verbor- 

 gen! Niemand zal het bestaan zijner ziel loochenen, en toch zal nie- 

 mand beweren het wezen der ziel te kunnen verklaren en de plaats 

 te kunnen wijzen waar zij in het lichaam zetelt. Als nu de mensch 

 zichzelven niet geheel en al kent, is het dan te verwonderen dat hij 

 van vele dingen buiten hem nog minder weet? Laat het ons dan niet 

 bevreemden dat de wetten van beweging der kometen nog niet zijn 

 uitgevorscht. Zij verschijnen zoo zelden en keeren na zulk een lang 

 tijdsverloop terug, dat het voor ons, die ter nauwernood ons kunnen 



1 Quaestiones naturac, VIT 22. 



