340 DE BASKEN. 



Soule en Navarre, het Guipuzcoanische in Guipuzcoa en Alava en het 

 Vizcayische in Viscaya. Zij onderscheiden zich echter slechts van elkan- 

 der door eene eenigszins verschillende uitspraak en spelling, enkele 

 vormen van de werkwoorden en doordat in het eene dialect sommige 

 woorden veel gebruikt worden, die men in de andere nooit of uiterst 

 zelden bezigt. De grond daarvan schijnt te liggen in den ouderlingen 

 naijver , in het gevoel van zelfstandigheid , van autonomie , dat zelfs 

 in de kleinste Baskische plaatsjes gevonden wordt, zoodat, wanneer 

 eene zaak twee namen heeft, men zich in twee naburige dorpen niet 

 gaarne van denzelfden bedient. Van daar is de overeenkomst in taal 

 tusschen twee ver van elkander liggende dorpen dikwijls grooter, 

 dan die tusschen twee, welke vlak bij elkander liggen. 



Het is voor een vreemdeling bijna onmogelijk het Euskara te lee- 

 ren. Om onzen lezers eenig begrip te geven van de moeielijkheden , 

 welke men bij de studie van die taal te overwinnen heeft, zal het 

 voldoende zijn mede te deelen, dat in het Baskisch de werkwoorden 

 op vier verschillende wijzen vervoegd worden , al naar dat men tot 

 een kind , eene vrouw , zijns gelijken , of een hooger geplaatst persoon 

 spreekt, dat elk naamwoord zes eerste naamvallen en twaalf ver- 

 schillende naamvallen, de bijvoegelijke naamwoorden zelfs twintig ver- 

 schillende naamvallen tellen, dat voegwoorden, bijwoorden, voorzet- 

 sels , tusschenwerpsels , ja zelfs de letters van het alphabet , niet alleen 

 evenals naamwoorden verbogen, maar ook als werkwoorden vervoegd 

 worden , dat werkwoorden in naamwoorden , voornaamwoorden en bij- 

 voegelijke naamwoorden veranderen kunnen en ook het omgekeerde 

 plaats kan grijpen. 



De Basken zijn reeds zeer vroeg tot het Christendom bekeerd , en 

 hierdoor is ongetwyfeld menige belangrijke overlevering, menig be- 

 langrijk godsdienstig gebruik voor de wetenschap verloren gegaan, 

 die anders wellicht op vele thans hoogst duistere vraagpunten een 

 helder licht hadden kunnen werpen. Men weet echter, dat zij weleer 

 een Grrooten Geest, Jaïnkoa of de Heer van omhoog genaamd, ver- 

 eerden, dat zij des morgens en des avonds tot hem baden, hem de 

 vruchten der aarde offerden en hem vereerden in de schaduw derzelfde 

 eikenwouden, waar de oudsten van den stam in den Bilqar bijeen- 

 kwamen. Het graf noemden zij het bed van de groote rust, de dood 

 was voor hen een slaap , waaruit zij tot een nieuw leven zouden ont- 

 waken, waarin hunne goede daden beloond, hunne slechte gestraft 



