354 EEN MEBKWA.AKDIG GEVAL VAN OPGAANDE BLIKSEMSTRAAL. 



vrije electriciteit bevindt. Bij bliksemstralen , die uit de wolk naar de aarde 

 schieten , moet eene meerdere of mindere hoeveelheid vrije electriciteit 

 voorhanden zijn die overspringt , en men kan ze dus te regt dalende blik- 

 semstralen noemen, maar daaruit volgt dat voor een opgaande blik- 

 semstraal eene overmaat van (of vrije) electriciteit op de aarde en niet 

 in de wolk gevorderd wordt. Het komt mij voor dat bij deze wijze van 

 beschoawing alle twijfel wordt weggenomen omtrent de woorden dalend 

 of nederschietend , en opgaande of naar boven schietend bliksemvuur. 

 De bliksemstraal, die zich uit de wolk in welke rigting ook beweegt, 

 kan men als eene dalende, die uit de aarde naar de wolk schiet als 

 eene opgaande beschouwen. 



Proefondervindelijk aan te wijzen dat er voor een oogenblik vrije 

 electriciteit op de aarde onder eene daarboven drijvende donderwolk 

 bestaat, is onmogelijk, en daaruit laat zich de mogelijkheid van het 

 opschieten van eene straal niet verklaren. MafiB.e, Chappe en anderen 

 verklaren wel dat zij duidelijk het electrisch vuur uit den grond , even als 

 een vuurpijl omhoog hebben zien stijgen , maar bij zoo snelle beweging als 

 die der electriciteit kan de rigting niet gemakkelijk met zekerheid worden 

 waargenomen. Het is mij , en gewis ook anderen , menigmaal voorgeko- 

 men als of de vonken tusschen den eersten conductor eener elektriseer- 

 machine , en eenen tweeden op zekeren afstand van den eersten geplaatst , 

 en met de aarde in verbinding , nu eens van dezen dan van genen , soms 

 van beide tegen elkander in, oversprongen. Zeer ligt bestaat er zinbe- 

 drog bij dergelijke schitterende snelle verschijnsels. Men heeft daarom 

 sints vele jaren getracht hun bestaan te bewijzen uit de verschijnsels , 

 die zich na het treffen van verschillende voorwerpen opdeden , zooals 

 het opwerpen van zware steenen, het opligten en omverwerpen van 

 gebouwen enz. Zoo vond men , om eenige schijnbaar sterk sprekende feiten 

 te vermelden, dat bij het inslaan in Januari 1762 in de kerk te Br eag in 

 Cornwalles , een steen ruim 50 kilogr. zwaar op het dak was geworpen. 

 Bij een zwaar onweder te Fienzie in Schotland in de vorige eeuw, 

 werd een rots van glimmerschiefer getroffen en verbrijzeld. Een stuk , 

 lang 8 M. breed 3 M. en ruim 1 M. dik, werd over een hoop aarde 

 heen 45 M. ver geslingerd. 



Op den oden Augustus 1809 werd het woonhuis van den Heer Chad- 

 wick te Swinton bij Manchester tijdens een hevig onweder door eenen 

 straal getroffen. Een klein steenen kolenhok, met muren van 1 M. 

 dikte ruim 3 M. hoog, met eene fondering van 0.3 M. in den grond. 



