WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 3 



zegt hij , ^'faurais pu foudroyer la personne en un instant.^' Het is , dus 

 vervolgt hij , dikwijls geschied dat de bliksem-afleiders onmachtig bleken te zijn 

 om de gebouwen te beschutten , en men daarom veronderstelde dat dit aan 

 hunne slechte constructie lag , terwijl het zijn kan , dat de bliksem twee ver- 

 schillende elektriciteiten bevatte, in welk geval de afleider, zoo als hij thans 

 is, onmachtig zou zijn. {Les Mondes,, 24 Oct. 1872, pag. 304). 



D. L. 



Geluid- en licbtproeven. Onder den titel: Optisch-akustlsche Versuche, 

 en den neventitel : die spectrale tmd strohosTcopische Untersuchung tönender 

 Körpei-, heeft prof. e, mach, te Praag (aldaar, CALVEsc/^e Buchhandlung) 

 dezer dagen een werkje uitgegeven , dat eene reeks van grootere en kleinere 

 opstellen bevat, waarvan de meesten het onderzoek van geluidstrillingen be- 

 treffen ; terwijl andere ook bijzondere gevallen behandelen van de leer des 

 lichts. Zij zijn niet alle nieuw ; maar wat men daarvan reeds vroeger hier of 

 daar had gevonden, vindt men hier om den samenhang met het overige 

 gaarne terug. Naast zeer degelijke theoretische beschouwingen geeft mach 

 daarin telkens eene duidelijke beschrijving van zijne proefnemingsmethoden en 

 daarbij overal eene aanwijzing hoe de uitkomsten daarvan objectief, dat is 

 voor demonstratie , kunnen verkregen worden. Dit laatste vooral maakt zijn 

 boek voor een docent hoogst lezenswaard, waarom ik de vrijheid neem de 

 aandacht mijner collega's hier daarop te vestigen. Als een proefje geef ik hier 

 een paar uittreksels in kort overzicht. 



Een opene orgelpijp van omstreeks 1,2 meter lang wordt horizontaal op 

 een tafel gelegd. In het midden harer vrije lengte is zij door een dun dwars 

 vlies gesloten. Dit vlies hindert, daar het daarvoor in een knoopdoorsnede 

 ligt , gelijk bekend is , het voortbrengen van den grondtoon volstrekt niet en 

 belet de luchtstroomingen , die anders bij het aanblazen in de pijp ont- 

 staan. Twee der zijwanden daarvan zijn van glas ; deze worden bij de proef 

 vertikaal geplaatst. Vooraf heeft men wat nu de bovenwand der pijp is be- 

 strooid met kiezelstof (dat men door vermenging van eene verdunde oplos- 

 sing van waterglas met een zeer verdund zuur verkrijgt , daarna droogt en 

 zoo noodig nog fijn wrijft). Keert men dien wand eerst bij het begin der 

 proefneming naar boven , dan dalen de kiezeldeeltjes in , bij sterke verlichting 

 duidelijk zichtbare, draden naar beneden. Blaast men, terwijl dit geschiedt, 

 de pijp aan , dan ziet men elk dier deeltjes zich verlengen tot een met de 

 lengteas der pijp evenwijdig streepje. Deze streepjes zijn aan de uiteinden der 

 pijp het langst en nemen vandaar tot naar het midden in lengte af. Beschouwt 



