60 WETENSCHAPPELIJK BIJBI.AD. 



WHEAT&TONE is voortgekomen , die de staalmagneten daarbij geheel leerden 

 ontberen , — Wilde heeft {Phüosophical Magazine XLV , p. 439) een 

 werktuig van dien aard beschreven, zooals hij dit voor korten tijd heeft za- 

 mengesteld. Dit onderscheidt zich van zijne vorigen doordat hij in plaats 

 van een enkelen inductor daarin te doen roteren tusschen de polen van een 

 enkelen elektromagneet , acht stuks van deze laatsten in een kring plaatst 

 en vóór de polen daarvan 16 verschillende inductoren doet wentelen. Dit is 

 de inrichting van nollet te Brussel, zooals die door de compagnie Valli- 

 ance te Parijs in hare gewone magneto-elektrische werktuigen steeds wordt 

 gevolgd. Wilde heeft bij deze inrichting het voordeel , dat hij de omwente- 

 lingssnelheid zijner spillen niet zoo buitengewoon groot als vroeger behoeft 

 te maken. Toch spreekt hij nog van 1000 omgangen der spil, die zijn induc- 

 toren- schijf draagt , in de minuut. Om deze snelheid te verkrijgen heeft hij 

 een stoomwerktuig van 10 paardenkrachten noodig. Maar daarmede krijgt hij 

 dan ook een stroom , die meer dan 3,5 Meter ijzerdraad van bijna 2 mM. 

 middellijn smelten doet en die tusschen twee koolspitsenparen , welke hij 

 achter elkaar doorloopt , een licht doet ontstaan , hetwelk geschat werd gelijk 

 te zijn aan dat van 1200 Carcellampen , elk 40 grammen olie in het uur 

 verbrandende. ln. 



SCHEIKUNDE. 



Werking van ammoniakgas op salpeterzuren ammoniak. — De Heer raoult 

 heeft aan de Académie des Sciences^ in de zitting van 19 Mei 1.1., mede- 

 gedeeld, dat wanneer men ammoniakgas met gekristalliseerde ii2ifras ammo- 

 niae in aanraking brengt, dit zout smelt, terwijl het het gas opslorpt. Dit 

 geschiedt , bij gewone drukking , bij alle temperaturen , begrepen tusschen 

 — 15" en -f- 25" C. De vloeistof, die daarbij verkregen wordt, is kleurloos. 

 Aan de lucht blootgesteld , verliest zij eerst een deel van den opgenomen am- 

 moniak en zet kristallen af, die bestaan uit een aequivalent van het zout mét 

 een aequivalent van het gas verbonden. Deze kristallen verliezen op hunne 

 beurt hunnen ammoniak door eene blootstelling aan de lucht, zoodat er ten 

 slotte niets dan zuivere salpeterzure ammoniak overblijft. De hoeveelheden gas , 

 door 100 grammen zout opgeslorpt bij eene drukking van 760 mm. kwik, 

 zijn bij — 10'* 42,5 grammen, bij 12* 33 grammen, en bij 79" 0,5 gram- 

 men. Een waterige oplossing van ammoniak lost veel meer salpeterzuren am- 

 moniak op dan er van dit zout in zuiver water oplosbaar is. Het vloeibaar 

 worden van het zout in een stroom ammoniak-gas en het vloeibaar maken 



