WETENSCHAPPELIJK KIJBLAD. 69 



lovloed van den elektrischen stroom op de lengte en de veerkracht der 

 metaaldraden. Dr. h. streintz heeft aan de keizerlijke Akaderaie te Wee- 

 nen {Sitzungsberichte en daaruit les Mondes XXXI p. 430) in hare zitting 

 van 13 Maart 11., verslag geleverd ^an zijne proefnemingen over dit onder- 

 werp. De vraag , die hij vooral heeft getracht te beantwoorden , is deze : on- 

 dergaat een metaaldraad , als daardoor een elektrische stroom wordt geleid , 

 nog eene andere verandering dan die , welke het gevolg is van de door den 

 stroom teweeg gebrachte temperatuursverhooging? Om hieromtrent tot zeker- 

 heid te geraken heeft hij de elasticiteit — door torsieschommelingen — en 

 de lengte — met behulp van een gevoelig spiegelapparaat — onderzocht van 

 verschillende metaaldraden , eens als zij van buiten af verhit waren tot dat 

 eene laag van daarop aangebrachte stearine smolt, en eens als diezelfde ver- 

 warming verkregen was door en terwijl dat een elektrische stroom den draad 

 doorliep. In beide gevallen vertoonde deze denzelfden elasticiteits-coëfficient ; 

 maar de verlenging was in het tweede geval van 15 tot 20 ten honderd 

 grooter dan door verwarming alleen. 



Deze uitkomst werd verkregen bij het gebruik van draden van rood en 

 geel koper, van platina en van week ijzer. Een van gehard staal evenwel 

 vertoonde geen merkbaar verschil in de verlenging in het een en het andere geval. 



LN. 



SCHEIKUNDE. 



Manganium in plaats van nikkel. — Wegens het aanmerkelijk rijzen van 

 den prijs van nikkel heeft een correspondent van de Times (Dr. percy) er 

 op gewezen , dat reeds lang een surrogaat voor nikkel bekend , ofschoon niet 

 in gebruik gekomen is. Door manganium voor nikkel te substitueren, ver- 

 kreeg de schrijver een alliage dat al de kenmerken van Berlijnsch zilver be- 

 zit. Dit alliage was meer dan twintig jaren bekend , doch het fabriceeren er 

 van werd tot dusver om commerciële redenen nagelaten. De tegenwoordige prijs 

 van het nikkel, een gevolg van de groote vraag naar dit metaal voor het 

 munten van geld , alsmede voor het fabriceeren van nikkel-zilver en het elec- 

 trisch verzilveren met nikkel, kan leiden tot het vervaardigen van dit man- 

 ganium-alliage in plaats van het gewone nikkelzilver. 



Daar de thans in overweging genomene hervorming van het Duitsche munt- 

 stelsel binnen de eerste twee jaren eene verbazende hoeveelheid nikkel zal 

 verbruiken , hebben anderen voor de nieuwe munten andere metalen dan nik- 

 kel aangeprezen. Dr. clemens winkler prijst voor kleine muntstukken het 



