WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 77 



5". Hiermede in overeenstemming sterven jonge visschen eer den stikkings- 

 dood dan oude. 



6". De visschen hebben ook eene huidademhaling, doch deze is zwak. Een 

 aal van 530 gram nam in een uur tijds door de huid 0,58 kub. centim. 

 zuurstof op. {Compt, rendus , 1873 LXXVI p. 1141). hg. 



Het pancreas der visschen. — Er zijn weinige ontleedkundige onderwer- 

 pen die tot een grooter aantal van onderzoekingen hebben aanleiding gege- 

 ven , zonder tot geheel bevredigende uitkomsten te leiden. Wel is waar stond 

 het vast, vooral sedert de onderzoekingen van stannius (nedergelegd in de 

 inaugurele dissertatie van brockmann, 1846), dat bij sommige beenige vis- 

 schen een pancreas bestaat , doch dit zoude als het ware rudimentair zijn , 

 d. i. van zeer geringen omvang, zoodat de daardoor afgescheiden hoeveelheid 

 vocht slechts zeer gering kon wezen. Dit nu was wederom in strijd met de 

 bekende physiologische functien van dit orgn,an in andere klassen , waar het 

 pancreasvocht een belangrijk deel aan de spijsvertering neemt. De onzekerheid 

 waarin men deswege verkeerde heeft aanleiding gegeven tot een reeks van , 

 naar het schijnt, zeer zorgvuldige onderzoekingen door den heer legouis. Zij 

 zijn door hem uitvoerig medegedeeld in de Ann. des Sciences natnr. 1873, 

 5™^ Sér. T. XVII , en hebben zich uitgestrekt over een veertigtal Teleos- 

 tiers uit verschillende familien. In tegenstelling met de gewone meening, 

 leidt hij uit zijn onderzoek af, dat alle visschen een zeer ontwikkeld pan- 

 creas bezitten. De reden dat men dit niet vroeger erkend heeft, is dat het 

 bij slechts weinige visschen (Selachiers , Alen , Meerval , Tarbot) een eenig- 

 zins grooter lichaam vormt, gelijk bij andere gewervelde dieren. Bij verreweg 

 de meeste visschen is het pancreas verdeeld , hetzij (b. v. bij de Makreel , 

 de Schelvisch) in de gedaante van een groot aantal kleine bolvormige klier- 

 tjes, die verspreid gelegen zijn in de peritoneaal-bekleedselen van het darm- 

 kanaal en in het mesenterium, of (b. v. bij Congcr, Trigla o. a.) in die 

 van dunne bandvormige platen, welke, zich in het mesenterium verbreidende, 

 lichtelijk voor vet worden aangezien. In beide gevallen ontspringen uit deze 

 verspreide kliergedeelten uitlozingskanalen , die zich vereenigen en in het 

 duodenum monden. De grootere , aldus door de vereeniging der fijnere ge- 

 vormde uitlozingskanalen waren reeds veel vroeger (in 1827) ontdekt door 

 weber, zonder echter hun waren aard te vermoeden, hg. 



Hermaphroditisclie Nemertine. — Eeeds had keferstein eene hermaphro- 

 ditische Nemertine {Borlasia hermaphroditica) gevonden. De heer marius 



