HOE MEN TOT WETENSCHAP KOMT. 9 



een hond zal zijn. Toch mist men hier de nauwkeurigheid en zeker- 

 heid die aan de astronomie, de physica en de chemie den naam van 

 exacte wetenschappen heeft doen geven. Wanneer men de paring van 

 twee honden bij eene physische of chemische proef vergelijkt — hetgeen 

 tot op zekere hoogte geoorloofd is, — dan zal wel niemand in zijne 

 voorspelling verder durven gaan , dan dat het te wachten jong onge- 

 veer een middending zal zijn tusschen zijne beide ouders, maar hij zal 

 zich wel hoeden de grootte van dit te wachten jong nauwkeurig in 

 cijfers uit te drukken. Men zal zich hoogstens vergenoegen met de ver- 

 wachting uit te spreken dat het jong, volwassen geworden zijnde , on- 

 geveer de gemiddelde grootte der ouders zal hebben, en ook dan zelfs 

 zal die verwachting niet zelden teleurgesteld worden. Deze mindere 

 nauwkeurigheid in de biologische wetenschappen, die haar wel altijd 

 in vergelijking met de wetenschappen der anorganische natuur zal aan- 

 kleven, is het noodzakelijk gevolg van het verschil in aard der voor- 

 werpen, waarmede beiden zich bezig houden. Voor een chemicus is 

 zuiver keukenzout altijd chlornatrium, en het is volkomen onverschil- 

 lig welk keukenzout hij voor zijne proef gebruikt, mits het slechts 

 zuiver zij. Geheel anders is het met dieren en planten. Er bestaan geen 

 twee individu's van dezelfde soort , d. i. van wezens die met denzelfden 

 naam worden bestempeld, die volstrekt gelijk aan elkander zijn. Ook 

 komt hier nog iets anders bij. Elk organisch wezen is het produkt eener 

 ontwikkeling, die voor sommigen wel is waar kort, maar voor ande- 

 ren zeer lang, zelfs jaren duurt. Gedurende dit tijdperk van ontwik- 

 keling en groei , zijn de jongen aan allerlei wisselende invloeden bloot- 

 gesteld , sommigen voordeelig , anderen nadeelig , maar het laatste toch 

 niet in die mate dat de dood noodzakelijk volgt. Dat er echter daar- 

 door zekere wijzigingen in den vorm en andere lichamelijke eigenschappen 

 kunnen, ja moeten ontstaan, is ontegenzeggelijk. Zelfs niet levende 

 lichamen, kristallen , ondervinden , wat hun vorm betreft , den invloed van 

 verandering der omstandigheden waaronder zij ontstaan. Vandaar vooral 

 bij levende wezens die eindelooze verscheidenheid die zich voor elke soort 

 binnen zekere grenzen beweegt , welke , zoolang de omstandigheden in 

 het algemeen dezelfde blijven, niet straffeloos kunnemoverschreden worden. 

 Eene iets grootere zekerheid treedt op bij het doen van proeven op 

 levende dieren en planten. Men kau hier dezelfde methoden in toepas- 

 sing brengen die voor het onderzoek der verschijnselen , welke niet 

 levende voorwerpen en stoffen aanbieden, gebruikelijk zijn. Dikwijls 



