14 IETS OVER FABELACHTIGE VERHALEN EN OVER HET 



naamste reden geweest zijn en nog zijn , waarom , indien men waar- 

 nemingen van vreemde zaken van ongeletterden verneemt , men hen 

 dikwijls niet gelooft, zonder zelfs na te gaan wat van hunne verha- 

 len, hoe ongeloofelijk ze in den beginne ook mogen schijnen, toch waar 

 kan zijn. Zulke verhalen worden gewoonlijk druk besproken, bespot, 

 en eindelijk nog belachelijker en onwaarschijnlijker gemaakt dan ze 

 reeds waren , en zoodoende wordt de nevel hoe langer hoe dikker , waar- 

 achter een ernstig onderzoeker dan verplicht is de kiem der fabel op 

 te sporen , om te zien wat men daaruit afleiden kan , hoe men de zaak 

 moet beschouwen, en welke bijzonderheden van het verhaal dan vol- 

 komen of gedeeltelijk moeten verworpen worden. 



Meer dan eens werd zulk een nauwgezet onderzoek beproefd, en meer 

 dan eens zijn de moeiten van zulk een onderzoek door de resultaten 

 beloond geworden, vooral wanneer het geholpen werd door eennieuw, 

 nauwkeuriger, van geloofwaardige zijde afkomstig bericht. 



Herinneren wij ons slechts hoe vele verhalen voor fabelachtig ge- 

 houden werden van steenen , die uit den hemel vielen , van het ver- 

 zonken land of eiland Atlantis, van het vreemde land waar vogelve- 

 deren regenden , van den vogel Rok , van vliegende draken , van apen , 

 die volkomen op menschen geleken en zelfs grooter waren en sterker , 

 van meermannen en meerminnen, van den reusachtigen kraken , en van 

 zoovele andere dieren en niet-dieren , welke verhalen in den tegenwoor- 

 digen tijd gebleken zijn den naam van belachelijk volstrekt niet te ver- 

 dienen, maar eene kiem van waarheid in zich te bevatten, zoodat wij 

 daardoor aangemaand worden alle op den eersten blik wonderlijke ver- 

 halen niet voetstoots te verwerpen, maar ze liever grondig te onder- 

 zoeken, en zelfs dan nog niet al te voorbarig tot een resultaat te 

 besluiten. 



Om op de genoemde verschijnselen terug te komen , zoo is het tegen- 

 woordig onomstootelijk bewezen dat met "steenen die uit den hemel 

 gevallen waren", meteoorsteenen bedoeld werden, waarvan men het 

 bestaan vaak betwijfelde , totdat chladni in 1.829 aantoonde dat er wel 

 degelijk dergelijke feiten moesten plaats gehad hebben, daar alle zelfs 

 van elkander onafhankelijke berichten aangaande die steenen, soms in 

 de fijnste bijzonderheden , overeenstemden. Eerst toen opende men de 

 oogen en zag en vond werkelijk meteorieten meer dan men ooit had 

 gedacht, (chladni, üeber Feuermeteoren , Wien, 1829). 



Welke verhalen zijn er niet geweest van Atlantis , waaraan de oceaan 



