PETRUS VAN MÜSSCHENBROEK. 35 



deel was , dat Nederland vooral door deze twee mannen heeft gehad 

 in de grondvesting der natuurkunde in de vorige eeuw, dus in het 

 voorbereiden en mogelijk maken van de wonderen der negentiende. 



De geschiedenis van een man , die een licht was voor de wetenschap , 

 is , men heeft het dikwijls in allerlei woorden gezegd , de geschiedenis 

 van zijn arbeid. Ware dit zoo , altijd en zonder voorbehoud , dan zou 

 hier voor niets anders plaats zijn dan voor een optelling van alles 

 wat müsschenbroek voor de wetenschap heeft gedaan. Maar die be- 

 wering heeft zeker slechts een zeer betrekkelijke waarde voor hem , 

 die weet hoe men de wetenschap beoefenen moet om daarin groot te 

 kunnen zijn. Wie dat wordt of is, hij is het zeker niet alléén door 

 zijn geest en verstand, door zijn hoofd; zijn hart heeft er een bijna 

 even groot aandeel aan. Het eerste maakt dat hij groot zijn kan, het 

 tweede alleen kan het hem doen willen, willen met al de macht van 

 zijn geheele persoonlijkheid, met al de onverdeelde toewijding aan zijn 

 taak, zonder welke niets groots, vooral inde wetenschap , in het leven 

 kan treden. Daarom kan niemand zich van zulk een man een beeld 

 vormen , ook al wordt hij daarin door het aanschouwen van zijn ge- 

 laatstrekken in afbeelding ondersteund, zonder de omstandigheden 

 althans in groote trekken te kennen, waaronder die man leefde en 

 die hem, zoo niet deden zijn, dan toch veroorloofden te zijn wat hij 

 was. Een schets daarvan voor müsschenbroek volgt dus hier in de 

 eerste plaats. 



Petrus van müsschenbroek werd op den 14den Maart 1692 te Leiden 

 geboren. Zijn vader was johannes van müsschenbroek , zijn moeder 

 maria van der straeten. Na behoorlijke voorbereiding werd hij op 

 den 14den Maart 1708, dus toen hij juist 16 jaren oud was, als stu- 

 dent aan de Leidsche academie ingeschreven. Die voorbereiding bestond 

 toen reeds voor hem zeker in nog iets anders dan in het aanleeren 

 van de beginselen der Latijusche taal. Althans wij vinden opgeteekend 

 dat hij aan de academie Grieksch leerde, maar ook dat hij zich 

 onderscheidde door het verstaan van de fransche, italiaausche en hoog- 

 duitsche talen. Na eene studie van ruim zeven jaren werd hij — op 

 den 12deü November 1715 — gepromoveerd tot doctor in de medi- 

 cijnen. De glans van boerhaave's naam , die in dit vak zijn leermeester 

 was, zal zeker wel de oorzaak van zijn voorkeur zijn geweest. Maar 

 dat hij reeds toen zijne aandacht aan de physica had gewijd, kan men 

 eenigszins opmaken uit de keus van het onderwerp zijner dissertatie. 



