42 PETRUS VAN MUSSCHENBROEK. 



machine overnemen kunnen — geleiders , zou men later en ook thans 

 nog hebben gezegd — en die dit gedaan hebbende hunne kracht spoedig 

 verloren als zij , als gewoonlijk , in de lucht aan zijden koorden of 

 draden waren opgehangen, tot het behouden dier kracht beter te pre- 

 pareeren , door ze althans grootendeels te omringen met wat wij thans 

 een niet-geleider zouden noemen. Daartoe had hij water gegoten in een 

 glazen flesch, die hij met de eene hand vasthield, en een metaaldraad 

 van wat wij thans den conductor zijner elektriseermachine zouden noemen , 

 in dit water laten afhangen. Toen nu de machine eenige malen was 

 gedraaid, had hij met de andere hand dien metaaldraad van den con- 

 ductor willen wegnemen. Maar zoodra hij dit beproefde, had hij een 

 zoo vreeselijken schok in beide armen en in de borst gevoeld , dat hij 

 aan een dergelijke gewaarwording zich niet meer wenschte bloot te 

 stellen u s'il s'agissait du Royaume de France" al was er het fransche 

 koninkrijk ook mede gemoeid! 



Men ziet, hier zijn de leidsche flesch, hare lading en ontlading en de 

 uitwerkselen daarvan op het menschelijk lichaam , zoo duidelijk beschre- 

 ven, als men 't maar wenschen kan. Het water vormde het binnen- 

 bekleedsel, de hand het buitenbekleedsel daarvan, en wat het "fransche 

 koninkrijk" aangaat: aan den man, die voor het eerst en gansch onver- 

 wacht een elektrischen schok voelde , kan men eenige overdrijving wel 

 vergeven. Indien het dus hier bij gebleven ware, dan zou met boven- 

 staande woorden de uitvinding van dit belangrijk werktuig door mus- 

 schenbroek zijn beschreven, zonder dat er iets bijgevoegd behoefde te 

 worden, anders dan dat musschenbroek's beschrijving duidelijk genoeg 

 bleek, om den abt nollet te Parijs en anderen te veroorloven de proef- 

 neming met betzelfde gevolg dadelijk te herhalen en wat zij noemden: 

 Ie coup foudroyant te ondergaan , evenals de uitvinder. 



Maar het bleef daar niet bij. Uit Duitschland werd met al de lang- 

 zaamheid aan het verspreiden van berichten in dien tijd eigen, gemeld 

 dat twee of drie maanden vroeger, op den llden October 1745, von 

 kleist, domdeken te Camin in Achterpommeren , reeds hetzelfde had 

 waargenomen niet alleen , maar dat hij daarvan bericht had gegeven 

 op den 4<len November van dat jaar aan lieberkühn te Berlijn, op 

 den 28sten dier maand aan den predikant swierlick te Danzig, en 

 korten tijd daarna ook aan Prof. krüger te Halle. Deze laatste was 

 de eerste om hetgeen hij van von kleist vernomen had , wereldkundig 

 te maken. In zijn boek: Geschichte der Erde , dat in 1746 werd ge- 



