50 teyler's bijdrage tot de tentoonstelling te parijs. 



in de vitrine — glazenkast of toonkast, zoo de H. H. zuiveraars believen — 

 tentoongesteld en do©r van mabum gebezigd, zijn de beste van zijn 

 tijd, maar toch zóó, dat het een wonder zon zijn geweest indien hij 

 er een oorzakelijk verband mede had aan den dag gebracht. De platen , 

 die in de vitrine opengeslagen liggen , zijn de keurige en nauwkeurige 

 afbeeldingen vau verschijnselen door de machine en door de ontlading 

 der batterij teweeg gebracht. 



De groote kunst-magneet is een van de grootste , zoo niet de grootste 

 magneet door van wetteren te Haarlem gesmeed en bekrachtigd. Zij 

 bestaat uit zeven op elkander geschroefde platen , weegt 45.6 kilogram 

 en droeg , toen ik haar voor Parijs inpakte, 285 kilogram ; hare stand- 

 vastigheid zal op die reis een sterke proef ondergaan. De beide andere 

 magneten zijn curiosa; de groote, omdat zij de grootste natuurlijke 

 is die van een armatuur is voorzien; de kleine omdat zij hoogst 

 waarschijnlijk een koninklijk geschenk is; ten minste de Maatschappij 

 Felix te Amsterdam heeft er een die volkomen daaraan gelijk is en 

 door een koning van Zweden — wien, is mij ontgaan — ten geschenke 

 is gegeven. 



Wijst teyler's tentoonstelling op deze wijze eensdeels op een ver 

 en roemrijk verleden , anderdeels verbindt zij ons aan een niet oneervol 

 heden. Van wetteren's magneten zijn om haar zelfs wil merkwaardig ; 

 te Parijs verkreeg de maker de zilveren medaille en, wat niet altijd 

 samen gaat, een kolossale bestelliog van een maatschappij voor elek- 

 trische verlichting. 



Maar van wetteren's magneten doen ons ook denken aan elias en 

 aan zijn elektroraagnetischen motor, waarvan niaudet mij schrijft dat 

 hij zoo gemakkelijk is om te keeren, dat wil zeggen in een dynamo 

 te veranderen. En dan gevoelen wij , dat wij toch ook op praktisch 

 gebied nog niet geheel uit den tijd zijn. Wat de theorie betreft, be- 

 hoeven wij, om van de nog levenden niet te spreken , slechts te wijzen 

 op vorselman de heer, van rees, en den zoo vroeg ontslapen schroeder 

 van der kolk om het heden aan het verleden aan te knoopen. 



Haarlem, 18 Nov. '81. 



V. D. V. 



