74 



VOGELS MET TANDEN. 



tielen en bij de arnphibiën , doch is vooral kenschetsend voor de vis- 

 schen: de hoogere groepen hebben hem ongetwijfeld van deze laatsten 

 o-eërfd. Dit kenmerk alleen wijst onmiskenbaar op de hooge oudheid 

 van de klasse der vogels. 



Zadelvormige gewrichtsvlakten der wervels zijn zekerlijk een van de 

 meest in 't oog vallende trekken van het geraamte der hedendaagsche vogels. 

 Deze vorm is zoo eigenaardig en zoo standvastig , dat hij door vele anato- 

 men als het beste onderscheidende kenmerk voor de klasse der vogels 

 beschouwd is geworden. In geen andere groep van bekende dieren ont- 

 moeten wij zulk een zadelvormige ge wrichts vlakte der wervelen: slechts 

 een geringe nadering tot dien vorm ziet men in de halswervelen der 

 kangoeroes. Niet slechts vertoonen de hals- en rugwervelen van alle 

 bestaande vogels die structuur, maar alle thans bekende uitgestorvene 

 vogels uit de tertiaire aardlagen doen het insgelijks. Als wij slechts deze 

 fossiele vormen kenden , gevoegd bij de thans bestaande soorten , zou de 

 oorsprong van dezen bijzonderen vorm der ge wrichts vlak te misschien een 

 raadsel blijven. Doch gelukkig werpt een der wervels van den Ichthyornis 

 zooveel licht op dit punt, dat de zaak zeer goed opgehelderd wordt. 



Wij hebben gezien dat de Hesperornis wervels had, gelijk aan die 

 der thans levende vogels , terwijl die van den Ichthyornis holle gewrichts- 

 vlakten hadden, of, zooals men het noemt, biconcaaf waren. Het groote 

 verschil in den vorm van de gewrichtsvlakten der wervels van deze twee 

 geslachten wordt aangetoond door de beide nevensstaande figuren 12 



en 13, die een karakteristieken 



Fig. 12, 



Fig. 13, 



halswervel van beide vormen 

 voorstellen. Zooals uit den wer- 

 vel van den Ichthyornis blijkt, 

 is zijn gewrichtsvlakte kom- 

 v o r m i g , terwijl die van Hes- 

 perornis zadelvormig is, zoo- 

 als bij onze tegenwoordige vogels. 

 De afstand tusschen die twee 

 typen wordt door dit gedeelte 

 van het geraamte even groot 

 gemaakt als die welke er bestaat 



tusschen den Ichthyornis en den thans levenden vogel. 



Voor den geleerde die de leer der ontwikkeling van den eenen vorm 



uit den anderen heeft aangenomen, voor den evolutionist die gelooft 



12de halswervel van 

 Ichthyornis dispar 

 marsh, tweemaal ver- 

 groot. 



12de halswervel van 

 Hesperornis regalis 

 maesh , verkleind. 



