HET INTERNATIONAAL ONDERZOEK DER FOOLSTREEK. 87 



minder dan 7 breedtegraden of ongeveer 140 uren gaans van de Noord- 

 pool verwijderd is , werden bereikt : 



1 door nares, 83° 20' in 1875 , 



2 » parry, 82° 40' » 1827, 



3 » payer en weyprecht, 81 o 40' in 1874. 



Het geheele verder noordelijk rondom de pool gelegen gebied is terra 

 incognita. Is het een zee ? Is die zee tijdelijk open ? of is zij het ge- 

 heele jaar door met ijs bedekt? Verheffen zich eilanden daarboven, mis- 

 schien eilanden-groepen , kleine archipels, zooals Frans Joseph-land (3), 

 door payer en weyprecht in 1874 ontdekt , en ook van onze willem 

 barents in 1880 op eenigen afstand gezien? 



Op al die vragen moeten wij antwoorden met een : wij weten het 

 niet. Toch komen uit dit onbekende gebied boden , die spreken in eene 

 taal , welke de meteoroloog en de hydrograaf verstaan. Die boden zijn : 

 vooreerst de stroomen in de lucht, de winden en andere dezen ver- 

 gezellende weerverschijnsels , en de stroomen in de zee ; in de tweede 

 plaats : de dieren, zoowel die welke in de zee en op haar bodem leven, 

 als de vogels die in verschillende tijden des jaars hunne broedplaatsen 

 al vliegende of zwemmende opzoeken of zich daarvan verwijderen. 



Alle natuurverschijnsels hangen door onverbrekelijke banden samen, 

 en zeer dikwerf mag men met volle recht van het eene verschijnsel, 

 dat men ziet, besluiten tot het bestaan van een ander , dat men niet ziet 

 noch zien kan. Het komt hier , zooals overal in de natuurkunde , in 

 de eerste en voornaamste plaats op goede waarnemingen aan. Door 

 goede waarnemingen versta men echter in dit geval niet die van ge- 

 isoleerde feiten, zooals aan boord van een schip kunnen worden ge- 

 daan. Hoe nauwkeurig ook verricht , met hoe groote juistheid van 

 tijd en plaats ook opgeteekend , leeren zulke feiten toch alleen de ge- 

 steldheid van land , zee en lucht binnen een zeer beperkten omtrek 

 en op een bepaald oogeublik kennen. Zulke feiten kunnen moeielijk 

 met andere , op eenen anderen tijd en op eene andere plaats waar- 

 genomen verschijnselen in verband worden gebracht, zonder dat men 

 gevaar loopt zich te verliezen in het wijde veld van gissingen en 

 mogelijke verklaringen , die wellicht ten slotte , bij nauwkeuriger kennis , 

 zullen blijken alle even onwaar of slechts gedeeltelijk waar te zijn , 

 gelijk reeds de geschiedenis der pogingen om de noordpool te naderen 

 duidelijk genoeg geleerd heeft. 



