96 VERMINDERT DE OMTREK VAN HET HOOFD? 



De gemiddelde uitkomst uit een 100-tal metingen in 1855 door den- 

 zelfden fabrikant gedaan bedroeg 7 T / 25 of 563,2 millim. , terwijl die 

 voor eeu nog grooter getal hoeden, gemaakt in de jaren 1875 — 1880, 

 6 l9 /, t of 552,2 millim. bedraagt: derhalve een verschil van 11 millim. 



Dergelijke verschillen , sommige nog iets grooter , zijn ook door andere 

 hoedenmakers gevonden , bij vergelijking van de gemiddelde maten der 

 hoeden die vóór een 30-tal jaren gemaakt werden met die van den 

 tegenwoordigen tijd. 



Mag men nu uit zulk eene vergelijking het besluit afleiden dat wer- 

 kelijk het hoofd der hoedendragende volwassen Engelschen, derhalve 

 van de tot de middenklassen en hoogere standen behoorende mannen 

 daar te lande iets kleiner is geworden? Mag men, dan nog een stap 

 verder gaande, daaruit afleiden dat ook de gemiddelde inhoud des 

 schedels en bij gevolg ook de gemiddelde grootte en het gewicht der 

 hersenen verminderd zijn? Zoo ja, dan zoude er grond bestaan om, in 

 het maken van gevolgtrekkingen steeds verder gaande, daaruit te be- 

 sluiten dat de verstandelijke ontwikkeling van het hedendaagsche 

 engelsche geslacht beneden dat der vorige generatie staat. De alge- 

 meene uitkomsten toch van talrijke metingen, o. a. van die gedaan 

 door lebon en door broca ', beren dat de omvang des schedels klei- 

 ner is bij de lagere rassen dan bij de hoogere , en , voor hetzelfde ras, 

 kleiner bij de weinig ontwikkelden dan bij die standen, waartoe de 

 verstandelijk meest ontwikkelden behooren. Deze uitkomst wordt zelfs 

 bevestigd door de mededeeling van den boven bedoelden hoedenmaker, 

 dat de gemiddelde binnen-omtrek van al de liverei-hoeden die hij 

 sedert 1855 tot nu toe gemaakt heeft, 6 27 ' 32 d. i. 548 millim. be- 

 draagt, een cijfer dat kleiner is dan een der beide boven medegedeelde 

 gemiddelden , waarbij de liverei-hoeden buitengesloten zijn. 



Daar nn inderdaad geenerlei verschijnselen aanduiden dat zulk eene 

 degradatie onder de zoogenaamd fatsoenlijke klasse in Engeland plaats 

 heeft , — eer het tegendeel , te oordeelen naar de gedurende den loop 

 der jaren zeer verbeterde onder wijs-inrichtingen en de talrijke ingevoerde 

 examina in alle vakken van menschelijke kennis — zoo is het niet 

 te verwonderen, dat sommigen de juistheid der gevolgtrekkingen, uit 

 zoodanige metingen afgeleid , in; twijfel trekken. Prof. flower heeft er 

 reeds op opmerkzaam gemaakt dat de wijze van den hoed te dragen 



1 Een verslag hierover door Dr. lubach vindt men in jaargang 1878 , bl. 377. 



