100 DE WIJZIGINGEN, WAAEAAN ONS KLIMAAT 



Constanz en dat van Genève met hunne ijsmassa vulden, maar zich zelfs 

 uitstrekten over de Alpen tot waar zij aan gene zijde de zee bereik- 

 ten , wier golven de tegenwoordige Lombardijsche vlakte bespoelden, 

 terwijl Finsche en Skandinavische rjsgevaarten hunne zwerftochten tot 

 aan den Harz , het Thuringerwoud , het Ertsgebergte en de Karpaten uit- 

 strekten , en de woonplaatsen van die dieren , welke tegenwoordig het 

 Noorden kenmerken, in Middel-Europa gezocht moesten worden. 1 Maar 

 of het klimaat veranderd is sinds de mensch de natuur nauwlettender 

 is gaan bespieden en de uitkomsten zijner waarnemingen voor het na- 

 geslacht bewaart, ziedaar eene vraag, die velen langen tijd ontkennend 

 meenden te moeten beantwoorden. Evenwel, sinds de witte plekken op 

 de wereldkaarten meer en meer verdwijnen, — de physische en meteo- 

 rologische gesteldheid der aarde door reizen , in alle richtingen onder- 

 nomen, beter bekend wordt, maar vooral sinds over de geheele aarde 

 meteorologische stations verspreid worden , wier dagelijksche waarne- 

 mingen bovendien voortdurend in aantal toenemen, wint meer en meer de 

 overtuiging veld, dat ons klimaat inderdaad niet bestendig is. Tevergeefs 

 immers zoeken we naar de dichte , door beren bewoonde wouden, die vóór 

 3000 of 4000 jaren den bodem van Palestina bedekten, — naar de vrucht- 

 bare akkers en heerlijke weiden , die het terecht "het land overvloeiend 

 van melk en honig" deden heeten. En staren we niet met leedwezen 

 op de dikke zandlaag, die in Egypte de ruïnen van schoone, eens 

 bloeiende steden aan ons oog onttrekt ? Want ja , de woestijn breidt 

 haar gebied uit ten koste van het vruchtbare Nijldal, waar de kameel, 

 den ouden Egyptenareu nog onbekend, reeds onontbeerlijk is gewor- 

 den. Tevergeefs zouden we tegenwoordig trachten de wijndruif tot 

 rijpheid te brengen in de omstreken van Bristoi , in Vlaanderen of 

 Bretagne , waar zij toch eenmaal , zooals oude kronieken melden , haar 

 vollen wasdom bereikte. Verdwenen ook is het suikerriet uit Provence , 

 de roode den uit Ierland, terwijl op de Shetlandsche eilanden, op 

 IJsland en in Lapland een enkele dwergberk ons de plaats aanwijst , 

 waar eenmaal ontelbare trotsche stammen hunne kronen ten hemel 

 hieven. 



Voorzeker , deze feiten geven ons het recht aan te nemen , dat het 

 klimaat ook in historische tijden veranderingen heeft ondergaan. Intus- 

 schen, waar het geldt natuurwetten op te sporen, daar mogen we ons niet 



« Prof. Th. Kievulf: "Die Eiszeit." Berlijn , 1878. 





