102 DE WIJZIGINGEN, WAARAAN ONS KLIMAAT 



dekkiug , die , eerst weinige jaren geleden gedaan, door de waarnemingen 

 meer en meer geschraagd wordt, namelijk, dat er een nauwe samen- 

 hang bestaat tusschen de meteorologische verschijnsels der aarde en 

 die, welke de zon aanbiedt, in het bijzonder de zonnevlekken, wier 

 optreden immers periodiek is. — Evenwel, zoolang de meteorologie nog 

 niet beschikt over de resultaten van eeuwenlang voortgezette waarnemin- 

 gen , hebben alle bovengenoemde verschijnselen alleen deze waarde voor 

 ons, dat zij theoretisch onze bewering omtrent de onbestendigheid 

 van ons klimaat staven. Beter binnen het bereik onzer waarneming 

 valt echter een andere factor, die, waar het de veranderlijkheid van 

 het klimaat onzer planeet geldt, voorzeker wel het meest onze aandacht 

 waardig is: de plaatselijke gesteldheid van de bijzondere deelen harer 

 oppervlakte. De invloed toch , dien deze op het klimaat van eenige streek 

 uitoefent, is groot en veelzijdig niet alleen, maar blijft geen oogen- 

 blik volkomen dezelfde , zooals uit tal van waarnemingen blijkt. Naast 

 hare ligging ten opzichte van den aequator , is het voor eene landstreek 

 van 't grootste belang , hoe hoog het gebergte is , dat haar tegen koude 

 winden beschut of den met waterdamp verzadigden luchtstroom verhin- 

 dert hare velden te besproeien; hoe hoog zijzelve zich boven de opper- 

 vlakte der zee verheft , — waarvan immers nevens de breedte in de eerste 

 plaats hare gemiddelde jaarlijksche temperatuur afhankelijk is, — en of 

 zeeën, rivieren, groote meren, moerassen of dichte bosschen in hare 

 nabijheid worden aangetroffen, welke invloed uitoefenen op de hoeveelheid 

 regen, die zij ontvangt, en de wijze, waarop deze over het geheele 

 jaar verdeeld is. Ook de verdeeling van land en water op aarde moe- 

 ten we niet vergeten. Zij toch is het, die niet slechts de richting dei- 

 winden geheel kan veranderen (getuige de Moessons), maar zelfs hun 

 oorspronkelijk karakter zoodanig wijzigen, dat poolstroomen als regen- 

 winden optreden en aequatoriale stroomen zich als droge winden ver- 

 toonen '. En nu leert de geologie ons, dat rivieren haar loop ver- 

 anderen en hare monden verleggen, — dat meren en moerassen in de 

 eene streek ontstaan , terwijl zij in de andere uitdrogen , — dat hier 

 gebergten lager en lager worden onder den voortdurenden invloed van 

 regen en stroomende wateren, terwijl daar geheele ketens zich verhef- 

 fen, dank zij de werking van onderaardsche krachten, die bovendien 

 geheele landstreken langzaam opheffen of nieuwe uit de zee doen ver- 



* Zie: "Die Wirlamgen der Winde auf die Geatallung der Erdoberflache." — ■ 



