ONDERHEVIG IS, EN HARE OORZAKEN. 



105 



die den regen niet dan langzaam , bijna druppelsgewijze , op den 

 grond doen nederdalen. En dat beteekent dit : terwijl op opene velden , 

 waar de regens met geweld op de aarde nederstorten , het water in 

 een oogwenk de poriën der bovenste aardlagen gevuld heeft en dan 

 gedwongen is zich een uitweg te banen, komt in de bosschen de geheele 

 regenmassa aan de aarde ten goede, daar zij in den lossen grond 

 tot op groote diepte doordringt. En hier openbaren zich de voortref- 

 felijke eigenschappen van de afgevallen takken en bladeren, die, in 

 een staat van ontbinding verkeerend , niet slechts den bodem met eene 

 steeds dikker wordende laag teelaarde bedekken, maar los opeengesta- 

 peld , met honderden mossen, die hier welig tieren, eene sponsachtige 

 massa vormen , welke het water gemakkelijk in zich opneemt en voor 

 verdamping en wegvloeiing behoedt. Niet het minst voorzeker komen 

 die eigenschappen aan bergachtige streken ten goede. Waar zich in deze 

 streken, door gebrek aan bosschen, het regenwater tot beken verzamelt , 

 daar is niets bestand tegen de macht van het vloeibare element, dat in 

 wilde vaart de vlakte zoekt , de hellingen van hare kostbare teelaarde 

 beroovend, dammen opwerpend in bevaarbare wateren en de hoop 

 van den landman in een oogwenk verwoestend, door de akkers te 

 overstroomen en zand en steenen als de vreeselijke getuigen van zijn 

 vernielingswerk achter te laten. 



En hiermede zijn wij genaderd tot het tweede deel onzer beschou- 

 wing: de klimatologische werking der bosschen, die inderdaad slechts 

 een gevolg van hun mechanischen arbeid is. 



Reeds merkten we op, dat de gemiddelde jaarlijksche temperatuur 

 van de lucht boven bosschen iets, en wel 0.78° R. of 10°/ , lager is 

 dan van die boven 't open veld. De oorzaak van dat verschijnsel is 

 eenvoudig deze, dat in de schaduw der boomen, de aarde, van wier 

 uitstraling de lucht in hare verwarming afhankelijk is , niet de volle 

 kracht der zonnestralen ondervindt. Natuurlijk , die verlagende invloed 

 der bosschen op de temperatuur is niet in alle jaargetijden dezelfde. 

 Het geringst is hij in den winter, terwijl hij zelfs in den herfst op 

 den dag slechts een verschil van 0.45" R. te voorschijn roept. Duide- 

 lijker reeds doet hij zich in het voorjaar gevoelen, en wel bovenal in 

 naaldbosschen, daar in loofwouden de boomen niet vóór Mei schaduw 

 beginnen te werpen. Maar 't aanzienlijkst is het verschil in de tempe- 

 ratuur van den dag tusschen woudrijke streken en opene vlakten in 

 den zomer (1.68° R.); niet alleen doordat de bladerkronen de kracht 



