106 DE WIJZIGINGEN, WAARAAN ONS KLIMAAT 



der zonnestralen verzwakken, maar ook doordat de boomen in hun groei- 

 tijd (Mei-October) veel vocht uitwasemen, en dit, zich in damp op- 

 lossend, warmte aan den dampkring onttrekt. G-edurende den nacht doet 

 zich het tegenovergestelde verschijnsel voor. Beletten de boomen des daags 

 de werking der zonnestralen, in den nacht houden zij de uitstraling 

 tegen. Nauwelijks voorzeker behoeven we erop te wijzen, dat dit bosch- 

 rijken gewesten bovenal in den zomer en in den herfst ten goede 

 komt; in dien tijd kan hunne gemiddelde nachttemperatuur die van 

 opene vlakten met 1.62°, ja zelfs met 1.91° R. overtreffen. Aldus de 

 temperatuur van den dampkring des daags en vooral in het warme 

 jaargetijde verlagend, ze het geheele jaar gedurende den nacht verhoo- 

 gend, brengen bosschen de beide uitersten van warmte en koude dichter 

 tot elkander : zij matigen het klimaat. En na het gezegde verwondert het 

 ons niet meer, dat, zooals uit tal van waarnemingen is gebleken, in 

 de bosschen van November tot April de afwisseling in de temperatuur van 

 den dag 1 j i ° R. , in die van den nacht 1° R. minder is dan boven 't 

 open veld, terwijl in het warme jaargetijde het eerste 2 '/ 2 °> het laatste 

 verschil echter slechts 1.6° R. bedraagt. Eindelijk blijft ons nog over 

 te melden, dat opzettelijk daartoe gedane waarnemingen tot de ont- 

 dekking van deze merkwaardige wet hebben geleid, dat de temperatuur 

 der lucht in de bosschen toeneemt met hare verheffing boven den 

 bodem van het woud. Evenwel blijft zij toch altijd iets lager dan op 

 gelijke hoogte (5 voet ongeveer) boven het open veld '. 



Worden bosschen over groote oppervlakten uitgeroeid, dan heeft dit in 

 de eerste plaats eene verhooging van de zomer- zoowel als van de 

 gemiddelde jaarlijksche temperatuur der onderste luchtlagen ten gevolge ; 

 maar ook de hoogste dagtemperatuur ondergaat eene verhooging, en 

 wel met 2^°, in Juli zelfs met 3° R. , terwijl de laagste eene verla- 

 ging van 1° ondervindt; het klimaat wordt in zulke streken strenger. 

 Zoo verandert de mensch door het vellen der bosschen de richtingvan 

 isothermen , isotheren en isochimenen. Aan hem moet het worden toe- 

 geschreven, dat in verscheidene deelen van Noord-Amerika de wisse- 

 lingen in de dagelijksche temperatuur grooter zijn dan ooit tevoren, en 

 dat de vorst er in het voorjaar buitengewoon lang aanhoudt. Ook in Zweden 

 is een gelijk verschijnsel waargenomen , waar , sinds uitgestrekte wouden 



1 Ebermayek: "Die physikalischen Einwirkungen des Waldes aaf Luft u. Bodeu 

 pag. 83—118. 



