DE REGENWORM. 121 



de opening, waaruit zij naar buiten kwamen, en blijven zelfs niet zel- 

 den met het eene uiteinde in die opening, om bij het minste onraad 

 in hunne gangen terug te vluchten. 



De wijze waarop de aardwormen kruipen, is de volgende. Zij kun- 

 nen hun lichaam in de lengte uitrekken en verkorten, en bezitten, 

 gelijk wij reeds zagen, aan beide zijden van de ondervlakte des lichaams 

 korte, stijve borsteltjes, die uitgestoken en ingetrokken kunnen worden. 

 De borstels nu van bet midden des lichaams staan rechtop , maar hoe meer 

 zij van dat midden verwijderd zijn , des te meer staan hunne punten naar 

 dat midden toegekeerd , de voorste dus naar achteren , de achterste naar 

 voren. Wil nu het dier vooruit kruipen , dan verlengt het zijn lichaam , 

 terwijl het middengedeelte daarvan , op de middenste , loodrechte bor- 

 stels rustende, op zijne plaats blijft. Is het voorste gedeelte ver ge- 

 noeg uitgestrekt, dan haakt het dier dit gedeelte aan den grond vast, 

 trekt de middenste en achterste borstels in en verkort daarbij zijn 

 lichaam , waarvan het natuurlijk gevolg is , dat ook het middeu- en 

 achterdeel vooruit gaat. Nu zet het deze laatste gedeelten weer door 

 middel van een borstel vast, strekt het voorste lichaamsgedeelte weer 

 uit, haakt dit wederom vast, enz. Wil de worm achteruit kruipen, 

 ('t geen hij met evenveel gemak doet als voorwaarts), dan geschiedt 

 ditzelfde in omgekeerde richting. 



In het najaar graven zij zich in den grond, beneden de diepte, waarop 

 die grond bevroren geraakt , en overwinteren aldaar , om in het voor- 

 jaar weer in de hoogere aardlagen te voorschijn te komen. Evenwel 

 komen zij op zachte winteravonden, 1 wanneer de grond niet bevroren 

 is , nog wel eens voor den dag , ja zelfs zijn er voorbeelden van , dat 

 men ze op de sneeuw heeft zien kruipen. E. jesse verhaalt, dat ergens 

 in Engeland op den 23sten Februari 1836, toen er des nachts dikke 

 sneeuw was gevallen, des morgens die sneeuw in den tuin bedekt scheen 

 te zijn met eene menigte kleine stokjes of takjes, die echter bij nader 

 onderzoek aardwormen bleken te wezen , die op de oppervlakte der sneeuw 

 kropen , en een rijken maaltijd opleverden voor de talrijke merels en 

 lijsters, die zich in den omtrek van het landhuis ophielden. 



Landbouwers en tuinders houden niet van wormen ; zij meenen dat 

 zij de wortels der planten afknagen. Dit is intusschen een ongegrond 



1 In de maand, waarin ik dit schrijf, Januari, ziet men hier des morgens niet zel- 

 den deu hodem der tuinen met wormhoopjes bedekt. 



